Παρασκευή, 20 Ιουνίου 2014

Μνημοσύνης, Θυμίαμα Λίβανον












Dante Gabriel Rossetti (1828-1882)

detail










Ορφικός ύμνος

Μνημοσύνης
Θυμίαμα Λίβανον

Μνημοσύνην καλέω, Ζηνὸς σύλλεκτρον, ἄνασσαν,
ἣ Μούσας τέκνωσ' ἱεράς, ὁσίας, λιγυφώνους,
ἐκτὸς ἐοῦσα κακῆς λήθης βλαψίφρονος αἰεί,
πάντα νόον συνέχουσα βροτῶν ψυχαῖσι σύνοικον,
εὐδύνατον κρατερὸν θνητῶν αὔξουσα λογισμόν,
ἡδυτάτη, φιλάγρυπνος ὑπομνήσκουσά τε πάντα,
ὧν ἂν ἕκαστος ἀεὶ στέρνοις γνώμην κατάθηται,
οὔτι παρεκβαίνουσ',
ἐπεγείρουσα φρένα πᾶσιν.
ἀλλά, μάκαιρα θεά,
μύσταις μνήμην ἐπέγειρε
εὐιέρου τελετῆς, λήθην δ' ἀπὸ τῶν δ' ἀπόπεμπε.


απόδοση στα νέα ελληνικά:


Την Μνημοσύνη καλώ, ομόκλινη του Διός, άνασσα.
Που γέννησε τις Μούσες, τις ιερές, τις όσιες, τις γλυκόφωνες.
Που έχει τη μνήμη πέραν της βλαβερής για την καρδιά κακίας.
Που συνέχει κάθε ανθρώπινο νου, σύνοικο των ψυχών,
αυξάνοντας των θνητών το δυνατό και στέριο λογισμό.
Γλυκύτατη είναι και φιλάγρυπνη, υπενθυμίζοντας εκείνα
για τα οποία ο καθένας έχει στην ψυχή του σχηματίσει γνώμη.
Ούτε βέβαια παρεκτρέπεται,
μα διεγείρει το μυαλό σε όλους.
Αλλά, θεά μακάρια,
τη μνήμη ξύπνα στους μύστες της ιερής τελετουργίας
και διώξε απ' αυτούς τη λήθη.



ORPHIC HYMN

To MNEMOSYNE, or the GODDESS of MEMORY
The Fumigation from Frankincense


The consort I invoke of Zeus divine;
source of the holy, sweetly speaking Mousai nine;
free from the oblivion of the fallen mind,
by whom the soul with intellect is joined.

Reason’s increase and thought to thee belong,
all-powerful, pleasant, vigilant, and strong.
‘Tis thine to waken from lethargic rest
all thoughts deposited within the breast;
and nought neglecting, vigorous to excite
the mental eye from dark oblivion’s night.

Come, blessed power, thy mystics’ memory wake
to holy rites, and Lethe’s fetters break.  


_____________



Γράφει ο Ρόμπερτ Γκρέιβς στη Λευκή Θεά, (Κάκτος 1998, σελ. 458,459):

"[...] ο χρόνος, μολονότι εξαιρετικά χρήσιμη νοητική σύμβαση, δεν έχει μεγαλύτερη εγγενή αξία φερ' ειπείν από το χρήμα. Το να σκέπτεσαι με βάση τα μεγέθη του χρόνου συνιστά περίπλοκο και αφύσικο τρόπο σκέψης [...]

Προ ετών έγραφα για τη Μούσα:

Εάν ανείπωτα πράγματα συμβούν εκεί όπου βρίσκεται
Ώστε οι άνθρωποι να ισχυρίζονται πως ανοίγουν οι τάφοι
Και οι νεκροί περπατούν· ή πως το μέλλον
Γίνεται η μήτρα που αποβάλλεται το αγέννητο - 
Αυτά τα σημάδια δεν είναι για να αντικρίζουμε με δέος
Τις δίνες που σχηματίστηκαν μέσα στον Χρόνο
Από την ακαταμάχητη έλξη της αστραφτερής νοημοσύνης της 
Και μέσα από τον παντοτινό δισταγμό για τα στοιχεία. 


[...] Στην ποιητική πρακτική ο χρόνος ακινητοποιείται και συχνά λεπτομέρειες από προσδοκώμενες εμπειρίες ενσωματώνονται στο ποίημα, όπως συμβαίνει και στα όνειρα. Αυτό εξηγεί άλλωστε το γιατί η πρώτη Μούσα της ελληνικής τριάδας ονομαζόταν Μνημοσύνη· εκείνη που μπορούσε να διαθέτει μνήμη τόσο για το μέλλον όσο και για το παρελθόν. "




Τετάρτη, 4 Ιουνίου 2014

Θυμίαμα μετά μήκωνος









John William Waterhouse (1849-1917) Άγγλος ζωγράφος
Sleep and his Half-brother Death, 1874










Ορφικός ύμνος

Ύπνου
θυμίαμα μετά μήκωνος
(υποκαπνισμός από παπαρούνα)





Μήκων η Υπνοφόρος
Papaver somniferum - Opium Poppy



Ὕπνε, 
ἄναξ μακάρων πάντων θνητῶν τ᾽ ἀνθρώπων 
καὶ πάντων ζώιων, ὁπόσα τρέφει εὐρεῖα χθών· 
πάντων γὰρ κρατέεις μοῦνος καὶ πᾶσι προσέρχηι 
σώματα δεσμεύων ἐν ἀχαλκεύτοισι πέδηισι, 
λυσιμέριμνε, κόπων ἡδεῖαν ἔχων ἀνάπαυσιν 
καὶ πάσης λύπης ἱερὸν παραμύθιον ἔρδων· 
καὶ θανάτου μελέτην ἐπάγεις ψυχὰς διασώζων· 
αὐτοκασίγνητος γὰρ ἔφυς Λήθης Θανάτου τε. 
ἀλλά, μάκαρ, 
λίτομαί σε κεκραμένον ἡδὺν ἱκάνειν 
σώζοντ᾽ εὐμενέως μύστας θείοισιν ἐπ᾽ ἔργοις.  


Ώ ύπνε, συ ο βασιλεύς όλων των μακαρίων θεών και των θνητών ανθρώπων
και όλων των ζώων όσα τρέφει η ευρεία γη
διότι μόνος σου είσαι κυρίαρχος όλων και προσέρχεσαι εις όλους
και δεσμεύεις τα σώματα με δεσμά, που δεν είναι κατασκευασμένα από χαλκό.
Εσύ μας απαλλάσσεις από τις φροντίδες
και μας παρέχεις γλυκεία ανακούφιση από τους κόπους
και μας παρασκευάζεις για κάθε λύπη μια ιερή παρηγοριά
και μας φέρεις επίσης την άσκηση του θανάτου και διασώζεις τις ψυχές μας
διότι εσύ είσαι εκ φύσεως ο γνήσιος αδελφός της Λήθης και του θανάτου.
Αλλά, ώ μακάριε, 
σε παρακαλώ να έλθεις συγκερασμένος με γλυκύτητα
και να σώζεις ευνοϊκώς τους μύστες για τα θεϊκά έργα.  


Orphic Hymn

To Sleep [Hypnos]
The Fumigation from a Poppy

Sleep [Hypnos], king of Gods, and men of mortal birth, 
sov'reign of all sustain'd by mother Earth;
For thy dominion is supreme alone, o'er all extended, and by all things known.
'Tis thine all bodies with benignant mind in other bands than those of brass to bind:
Tamer of cares, to weary toil repose, 
from whom sweet solace in affliction flows.
Thy pleasing, gentle chains preserve the soul, 
and e'en the dreadful cares of death controul;
For Death [Thanatos] and Lethe with oblivious stream, 
mankind thy genuine brothers justly deem.
With fav'ring aspect to my pray'r incline, 
and save thy mystics in their works divine.



Τρίτη, 3 Ιουνίου 2014

στο απόλυτο κενό













    Αποκοιμήθηκα για πάντα
    και ξύπνησα όταν ο χρόνος είχε τελειώσει
    Κι εκεί
    μες το βαθύ σκοτάδι
    στο απόλυτο κενό
    νιώθω ένα άγγιγμα
    και μια φωνή μου λέει
    Δεν είναι τίποτα
    Είμαι εγώ για σ ένα