Παρασκευή, 17 Ιανουαρίου 2014

Temptations of Saint Anthony (part 1)








Martin Schongauer (1440-1491) Γερμανός χαράκτης και ζωγράφος
The Temptation of Saint Anthony, c. 1475, engraving






Michelangelo (1475-1564)
Ιταλός ζωγράφος, γλύπτης, αρχιτέκτονας, ποιητής και μηχανικός

H παλαιότερη γνωστή ζωγραφική σύνθεση του Μιχαήλ Άγγελου, 
όταν ήταν μόλις 12 ή 13 ετών, 
εμπνευσμένη από το παραπάνω χαρακτικό του Martin Schongauer







Bernardino Parenzano (Parentino) (1437-1531) Ιταλός ζωγράφος






Hieronymus Bosch (1450-1516) Ολλανδός ζωγράφος







λεπτομέρειες:






















































































Hieronymus Bosch or follower
The Τemptation of Saint Anthonybetween 1500 - 1525














Matthias Grünewald (c. 1475/1480-1528) Γερμανός ζωγράφος και χαράκτης








Joachim Patinir (Patenier) (c. 1480 – 1524) Φλαμανδός ζωγράφος










Albrecht Dürer (1471-1528) Γερμανός ζωγράφος, χαράκτης και μαθηματικός








Jan Wellens de Cock (c. 1470–1521) Φλαμανδός ζωγράφος







Jan Wellens de Cock






Pieter Huys (1509/1529—1577/1591) Φλαμανδός ζωγράφος











Jan Mandijn (c.1500–c.1560) Ολλανδός ζωγράφος





Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου 2014

13 Ιανουαρίου: Ιστορίες του Σταυρού







Tiziano (1485/90-1576) Ιταλός ζωγράφος


Ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων γεννήθηκε μεταξύ των ετών 539 και 555 στην Αμαθούντα της Κύπρου. Η μητέρα του ονομαζόταν Ευκοσμία ή Κοσμία και ο πατέρας του Επιφάνιος, και ήταν έπαρχος Κύπρου. Ο Ιωάννης παντρεύτηκε και απέκτησε και παιδιά, όμως η σύζυγός του και τα παιδιά του πέθαναν σύντομα. Χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος και έγινε ευρύτατα γνωστός για τις φιλάνθρωπες πράξεις του.

Μετά το θάνατο του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεοδώρου Α΄, έμεινε κενός ο αρχιεπισκοπικός θρόνος. Ο λαός παρακάλεσε τον βασιλέα να ψηφίσει τον Ιωάννη τον Ελεήμονα, σαν Αρχιεπίσκοπο. Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος έστειλε τότε τους ανθρώπους του και τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη. Ο Ιωάννης όμως αρνιόταν, γιατί, όπως έλεγε, δεν ήταν άξιος για ένα τόσο μεγάλο έργο. Κάποιος άρχοντας τότε, που τον έλεγαν Νικήτα και που γνώριζε την μεγάλη αρετή του Ιωάννη, παρακίνησε τον αυτοκράτορα να τον ανεβάσει στο θρόνο δια της βίας. Και πράγματι, ο Ιωάννης έγινε Πατριάρχης Αλεξανδρείας, θέλοντας και μη. Ανέβηκε στό θρόνο του Αποστόλου Μάρκου, το έτος 610.

Ως επίσκοπος Αλεξανδρείας αύξησε τους ναούς της πόλης από 7 σε 70, πολέμησε τον Μονοφυσιτισμό, έχτισε νοσοκομεία, ξενοδοχεία, πτωχοκομεία, οργάνωνε συσσίτια και γενικά ελεούσε αυτούς που είχαν ανάγκη σε τέτοιο βαθμό, ώστε να του δοθεί το προσωνύμιο «Ελεήμων». Όταν οι Πέρσες κατέκτησαν την Αλεξάνδρεια, αναγκάστηκε να καταφύγει στην πατρίδα του, την Κύπρο, όπου και πέθανε μεταξύ των ετών 616 και 620.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του ως αγίου στις 12 Νοεμβρίου.

Μετά το θάνατό του, το σκήνωμά του μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1249 μεταφέρθηκε στη Βενετία, ενώ ένα μέρος του εστάλη το 1489 από τον Σουλτάνο Βαγιαζήτ Β΄ στο Βασιλιά Ματθία Κορβίνο της Ουγγαρίας και τοποθετήθηκε στο βασιλικό παρεκκλήσι του Κάστρου της Βούδα.

Σήμερα, μέρος του σκηνώματός του βρίσκεται σε παρεκκλήσι του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Μαρτίνου στη Μπρατισλάβα και άλλο στο Ναό San Giovanni Elemosinario της Βενετίας.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων είναι πολιούχος Άγιος της Λεμεσού και της κωμόπολης Casarano της Νότιας Ιταλίας. Ναός αφιερωμένος σε αυτόν, χρονολογούμενος στον 12ο αιώνα, έχει βρεθεί στο Λυγουριό Αργολίδας, ενώ άλλος ναός αφιερωμένος σε αυτόν κατεδαφίστηκε πρόσφατα στη Βέροια. Αξιόλογος είναι επίσης ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονος στη Βενετία (San Giovanni Elemosinario), που χρονολογείται στο 1071.







Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας (610-619)
Έργο Ιεράς Μονής Σταυροβουνίου Κύπρου (έτος ιδρύσεως 327/328)

Η παλαίφατη Ιερά Μονή του Τιμίου Σταυρού, γνωστή και ως Ιερά Μονή Σταυροβουνίου ή απλά Σταυροβούνι, είναι ένα Ορθόδοξο ανδρικό Μοναστήρι στην Κύπρο που ανήκει στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου και ένας από τους τόπους στους οποίους υπάρχει τεμάχιο του Τιμίου Σταυρού. Κτίτωρ της Ιεράς Μονής είναι η Αγία Ελένη η Ισαπόστολος, μητέρα του Αυτοκράτορα Αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου.


_




Τάγμα του Ξενώνα του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ της Ρόδου και της Μάλτας








Σε θυρεούς του Τάγματος εμφανίζεται τόσο ο ελληνικός σταυρός, 
όσο και ο σταυρός της Μάλτας


Το 600 ο αβάς Πρόβος διατάχθηκε από τον Πάπα Γρηγόριο τον Α' (ή Μέγα) να χτίσει ένα νοσοκομείο στην Ιερουσαλήμ για να φροντίζει τους Χριστιανούς προσκυνητές των Αγίων Τόπων. [Ο Γρηγόριος διατέλεσε πραιφέκτος στη Ρώμη και αργότερα, αφού χρίστηκε βενεδικτίνος μοναχός, στάλθηκε ως αποκρισάριος στην Κωνσταντινούπολη. Μετά το θάνατο του Πάπα Πελαγίου του Β' και παρά τις οποιεσδήποτε αντιρρήσεις του, κυριολεκτικά σύρθηκε στον παπικό θρόνο (όπως και ο Ιωάννης στον αρχιεπισκοπικό), κατά το έτος 590].

Το 800 ο Καρλομάγνος, Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας επέκτεινε το νοσοκομείο του Πρόβου και πρόσθεσε μία βιβλιοθήκη σε αυτό. Ήταν εκείνη η εποχή, κατά την οποία λέγεται ότι ο Ξενώνας άρχισε να βρίσκεται υπό την εποπτεία των βενεδικτίνων μοναχών της Αγίας Μαρίας των Λατίνων (Sancte Marie Latine). 

Η Μονή αυτή, που πήρε την επωνυμία 'Των Λατίνων' για να επισημάνει τη διαφορά της από το αντίστοιχο βυζαντινό μοναστήρι στα Ιεροσόλυμα, βρισκόταν νοτιοδυτικά του Ναού του Παναγίου Τάφου. Κάπου ανάμεσα στα έτη 1009 και 1010, τόσο ο Ναός, όσο η Μονή και ο Ξενώνας, βρήκαν την καταστροφή στο πρόσωπο του φανατικού χαλίφη Ελ Χακέμ Μπι Αμρ Αλλάχ, όπως και πολλά άλλα χριστιανικά κτίσματα.. Το 1023 έμποροι από το Αμάλφι και το Σαλέρνο πήραν άδεια από τον χαλίφη Αλ-Ζαχίρ της Αιγύπτου να ξαναχτίσουν το νοσοκομείο στην Ιερουσαλήμ. Το νέο νοσοκομείο χτίστηκε στο σημείο που βρισκόταν το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή και λειτουργούσε από Βενεδικτίνους μοναχούς. Την ανοικοδόμηση της μονής της Αγίας Μαρίας των Λατίνων, συμπλήρωσε η κατασκευή δύο ξενώνων για τους προσκυνητές. Ο ένας από αυτούς, είχε ως σκοπό να υποδέχεται και να φροντίζει τις γυναίκες που κατεύθαναν στα Ιεροσόλυμα και ήταν αφιερωμένος στην Αγία Μαρία τη Μαγδαληνή. Ο δεύτερος ξενώνας, αφορούσε αποκλειστικά την περίθαλψη των αρρένων προσκυνητών και ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα.

Το μοναστικό τάγμα των Ιωαννιτών ιδρύθηκε αμέσως μετά την Α' Σταυροφορία από τον Γεράρδο (γνωστό ως ο "Ευλογημένος"), του οποίου ο ιδρυτικός ρόλος επικυρώθηκε με Παπική Βούλα του πάπα Πασκάλ του Β' το 1113. Ο πρωταρχικός σκοπός της ιδρύσεως του Τάγματος ήταν η μεταφορά και η περίθαλψη των προσκυνητών στον Ξενώνα των Ιεροσολύμων. Μέχρι το τέλος της ζωής του Γεράρδου το 1120, το μοναστικό τάγμα είχε γίνει ένα πανίσχυρο Χριστιανικό Ίδρυμα, ελεύθερο και ανεξάρτητο από την εποπτεία τόσο των Βενεδικτίνων μοναχών της Αγίας Μαρίας των Λατίνων, όσο και από τον ίδιο το Ναό του Παναγίου Τάφου. Με μεγάλη υποστήριξη σε όλους τους τομείς από τον Βασιλιά, τον Πάπα και τον Λαό, οι Ιωαννίτες μπορούσαν να αφοσιωθούν στον αρχικό σκοπό που είχαν, την περίθαλψη των ασθενών και τη φροντίδα των πτωχών.

Μεγάλη επιρροή στη δομή και τους σκοπούς του Τάγματος των Ιωαννιτών άσκησε  η ίδρυση ενός 'Αδελφικού Τάγματος' που είναι γνωστό ως "Οι Πτωχοί Στρατιώτες Του Χριστού και Του Ναού Του Σολομώντα"  οι οποίοι αναφέρονται και ως "Πτωχοί Ιππότες Του Ιησού" ή Ναΐτες (Templars).

Ο Γουλιέλμος της Τύρου μας παρέχει πληροφορίες για την ίδρυση του Τάγματος των Ιπποτών του Ναού με τα εξής λόγια: 

"Κατά το ίδιο έτος (1118) ορισμένοι ευσεβείς και θεοφοβούμενοι ευγενείς που προέρχονταν από την τάξη των ιπποτών, αφιερωμένοι στον Κύριο, εξέφρασαν την επιθυμία τους να ζήσουν αενάως στην πενία, την αγνότητα και την υπακοή [...] πρώτοι και περισσότερο απ' όλους, διακρίθηκαν οι σεβάσμιοι Hugh de Payens και Godfrey de St. Omer. Εφόσον δεν είχαν ούτε κάποιο Ναό, ούτε κάποιο άλλο μέρος να στεγαστούν, ο Βασιλιάς (Βαλδουίνος ο Β'/King Baldwin II) τους προσέφερε για προσωρινή κατοικία ένα μέρος μέσα στο ίδιο του το παλάτι, στη βόρεια πλευρά του Ναού του Κυρίου".

Πέρασαν περίπου 9 χρόνια μέσα στα οποία οι επίσης 9 Αδελφοί Ναϊτες, με πρωτομάγιστρο τον Hughes de Payens, δεν δέχτηκαν να χρίσουν κανένα νέο μέλος.

Τέλος, σαν σήμερα, στις 13 Ιανουαρίου του 1128, αναγνωρίστηκε η ίδρυσή τους ως Ιεροστρατιωτικό Τάγμα, στη Σύνοδο της Τρουά (Council of Troyes) μετά από την βοήθεια και την επιρροή του 'Μέγα Όσιου και Διδασκάλου', Βερνάρδου του Κλαιρβώ (Bernard of Clairvaux).

Έτσι λοιπόν οι Ναΐτες ανεξαρτητοποιήθηκαν από το Τάγμα των Βενεδικτίνων και έγιναν "Ιεροί Κιστερκιανοί Ιππότες" αποκτώντας, συγχρόνως, και το πρώτο τους Καταστατικό με τη συμβολή της πένας του Βερνάρδου. Αυτό το οποίο βοήθησε ουσιαστικά τους "Πτωχούς Ιππότες του Ιησού" να αποκτήσουν μεγάλη δύναμη και φήμη, ήταν μία επιστολή του Βερνάρδου του Κλαιρβώ προς τον Hughes de Payens, γνωστή με τον τίτλο "De Laude Novea Militiae" (Εξυμνώντας Τη Νέα Ιπποσύνη). Η επιστολή αποτελεί μια ζωντανή απόδειξη του ότι "οι άνθρωποι στους οποίους δεν επιτρέπεται η χρήση της λόγχης, μπορούν τουλάχιστον να κατευθύνουν την πένα τους ενάντια στον τυραννικό εχθρό".

O 'Ιερός Πόλεμος' που είχε κηρυχθεί από τον Πάπα Ουρβανό τον Β' (Pope Urban II) στη Σύνοδο του Κλερμόν (Clermont) το 1095 στηρίχθηκε, τόσο από την πένα του Βερνάρδου, όσο και από τις λόγχες των Ναϊτών. Με τον καιρό η ιδέα ενός μοναχού-στρατιώτη θεωρήθηκε αναγκαία για την επιβολή του δικαίου. Ο ίδιος ο Άγιος Θωμάς ο Ακινάτης περιέγραφε τον πόλεμο για την προάσπιση των Αγίων Τόπων ως 'iusta causa' (δίκαιη αιτία), 'recta intentio' (σωστή πρόθεση), 'legitima potestas' (νόμιμη ισχύ), 'debitus modus' (ορθό τρόπο) και ως 'αρχή της διορατικότητας' υπό την έννοια της διάκρισης μεταξύ Καλού και Κακού.

Ο διάδοχος του Γεράρδου, Raymond du Puy, όντας απόλυτα σύμφωνος με τα παραπάνω, αποφάσισε να επιτρέψει τη χρήση των όπλων στους Αδελφούς του Τάγματος. Έτσι, οι Ιωαννίτες απέκτησαν διπλό ρόλο - από τη μία, όφειλαν να θεραπεύουν τους ασθενείς και τους τραυματίες και από την άλλη, προσπαθούσαν να εμποδίσουν τις επιδρομές των Αράβων, οι οποίοι ήταν -κατ' αυτούς - οι κύριοι υπαίτιοι για την κακή τύχη των προσκυνητών. Ο Raymond εγκατέστησε το πρώτο σημαντικό νοσοκομείο των Ιπποτών του Ξενώνα κοντά στον Ναό της Αναστάσεως της Ιερουσαλήμ. Έχοντας ως παράδειγμα το επιτυχές έργο των Ναϊτών, επέφερε σημαντικές αλλαγές στο Τάγμα του Αγίου Ιωάννη των Ιεροσολύμων, έτσι ώστε να ενισχυθεί ο 'οικουμενικός σκοπός' του. Εγκατέλειψε τον Κανόνα των Βενεδικτίνων και υιοθέτησε τον Κανόνα του Αγίου Αυγουστίνου, ενώ την ίδια εποχή περίπου, σημειώθηκε και η αλλαγή του Πατρώνα του Τάγματος από τον Άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα, στον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή.

Ωστόσο Ο βίος του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα αποτέλεσε παράδειγμα για τους Ιωαννίτες μοναχούς και παρόλο που το Τάγμα άλλαξε Πατρώνα, οι Αδελφοί συνέχισαν να τιμούν την μνήμη του Κύπριου Αγίου. Ο αντίστοιχος Ξενώνας, υπό την Ηγουμενία της Κωνσταντινουπόλεως παρέμεινε πιστός στην αρχική αφοσίωση του Τάγματος στον Άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα.

Μπορεί μεν ο Ιωάννης ο Ελεήμων να αποτελούσε πρότυπο για τον βίο ενός μοναχού, αλλά ύστερα από τη μεταστροφή των Ιωαννιτών σε μοναχούς-στρατιώτες, χρειαζόταν ένα νέο πρότυπο που να συμβολίζει, επίσης, και το Ιπποτικό Χρίσμα. Το κήρυγμα του Ιωάννη του Προδρόμου ήταν εξίσου πνευματικό και πρακτικό, ενώ το βάπτισμά του ήταν μια προετοιμασία, τόσο του Ιερατικού, όσο και του Ιπποτικού Βαπτίσματος. 

_


Στις 13 Ιανουαρίου του 1822, η Α' Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου καθιερώνει τη γαλανόλευκη σημαία με τον κλασσικό ελληνικό  σταυρό του οποίου τα άκρα είναι ίσα, ως επίσημο σύμβολο του επαναστατημένου γένους των Ελλήνων.

_


Περισσότερα για τον Τίμιο Σταυρό, τον σταυρό της ελληνικής σημαίας, την ευρωπαϊκή σημαία,  τον Ηράκλειο και τον Καρλομάγνο, στην ανάρτηση (και σχόλια):

_


Το κείμενο είναι συρραφή δανείων από τη Βικιπαίδεια και από τα άρθρα "Βίος Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονος" και  "Το Τάγμα του Αγίου Ιωάννη των Ιεροσολύμων".