Σάββατο, 23 Φεβρουαρίου 2013

Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 2013

Ο ναζισμός δεν είναι οι άλλοι












Ο Μάνος Χατζιδάκις το Φλεβάρη του 1993 έγραφε:



"Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενυσχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του.

Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια. Όμως μια τέτοια παιδεία δεν ευνοείται από τις πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των κομμάτων και της πολιτικής. Κι αποτελεί πολιτική «παράδοση» η πεποίθηση πως τα κτήνη, με κατάλληλη τακτική και αντιμετώπιση, καθοδηγούνται, τιθασεύονται.

Ενώ τα πουλιά… Για τα πουλιά, μόνον οι δολοφόνοι, οι άθλιοι κυνηγοί αρμόζουν, με τις «ευγενικές παντός έθνους παραδόσεις». Κι είναι φορές που το κτήνος πολλαπλασιαζόμενο κάτω από συγκυρίες και με τη μορφή «λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων» σχηματίζει φαινόμενα λοιμώδους νόσου που προσβάλλει μεγάλες ανθρώπινες μάζες και επιβάλλει θανατηφόρες επιδημίες.

Πρόσφατη περίπτωση ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που ο πόλεμος αυτός μας δημιούργησε για ένα διάστημα μιαν αρκετά μεγάλη πλάνη, μιαν ψευδαίσθηση. Πιστέψαμε όλοι μας πως σ’ αυτό τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε το φασισμό και τον νίκησε. Σκεφθείτε: η «Δημοκρατία», εμείς με τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν, πολεμήσαμε το ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από μας τους ίδιους. Και τον… νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως απαλλασσόμενοι από την ευθύνη του κτηνώδους μέρους του εαυτού μας και τοποθετώντας το σε μια άλλη εθνότητα υποταγμένη ολοκληρωτικά σ’ αυτό, δεν νικούσαμε κανένα φασισμό αλλά απλώς μιαν άλλη εθνότητα επικίνδυνη που επιθυμούσε να μας υποτάξει.

Ένας πόλεμος σαν τόσους άλλους από επικίνδυνους ανόητους σε άλλους ανόητους, περιστασιακά ακίνδυνους. Και φυσικά όλα τα περί «Ελευθερίας», «Δημοκρατίας», και «λίκνων πνευματικών και μη», για τις απαίδευτες στήλες των εφημερίδων και τους αφελείς αναγνώστες. Ποτέ δεν θα νικήσει η Ελευθερία, αφού τη στηρίζουν και τη μεταφέρουν άνθρωποι, που εννοούν να μεταβιβάζουν τις δικές τους ευθύνες στους άλλους.

(Κάτι σαν την ηθική των γερόντων χριστιανών. Το καλό και το κακό έξω από μας. Στον Χριστό και τον διάβολο. Κι ένας Θεός που συγχωρεί τις αδυναμίες μας εφόσον κι όταν τον θυμηθούμε μες στην ανευθυνότητα του βίου μας. Επιδιώκοντας πάντα να εξασφαλίσουμε τη μετά θάνατον εξακολουθητική παρουσία μας. Αδυνατώντας να συλλάβουμε την έννοια της απουσίας μας. Το ότι μπορεί να υπάρχει ο κόσμος δίχως εμάς και δίχως τον Καντιώτη τον Φλωρίνης).

Δεν θέλω να επεκταθώ. Φοβάμαι πως δεν έχω τα εφόδια για μια θεωρητική ανάπτυξη, ούτε την κατάλληλη γλώσσα για τις απαιτήσεις του όλου θέματος. Όμως το θέμα με καίει. Και πριν πολλά χρόνια επιχείρησα να το αποσαφηνίσω μέσα μου. Σήμερα ξέρω πως διέβλεπα με την ευαισθησία μου τις εξελίξεις και την επανεμφάνιση του τέρατος. Και δεν εννοούσα να συνηθίσω την ολοένα αυξανόμενη παρουσία του. Πάντα εννοώ να τρομάζω.

Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι. Οι μισητοί δολοφόνοι, που βρίσκουν όμως κατανόηση από τις διωκτικές αρχές λόγω μιας περίεργης αλλά όχι και ανεξήγητης συγγενικής ομοιότητος. Που τους έχουν συνηθίσει οι αρχές και οι κυβερνήσεις σαν μια πολιτική προέκτασή τους ή σαν μια επιτρεπτή αντίθεση, δίχως ιδιαίτερη σημασία που να προκαλεί ανησυχία. (Τελευταία διάβασα πως στην Πάτρα, απέναντι στο αστυνομικό τμήμα άνοιξε τα γραφεία του ένα νεοναζιστικό κόμμα. Καμιά ανησυχία ούτε για τους φασίστες, ούτε για τους αστυνομικούς. Ούτε φυσικά για τους περιοίκους).

Ο εθνικισμός είναι κι αυτός νεοναζισμός. Τα κουρεμένα κεφάλια των στρατιωτών, έστω και παρά τη θέλησή τους, ευνοούν την έξοδο της σκέψης και της κρίσης, ώστε να υποτάσσονται και να γίνονται κατάλληλοι για την αποδοχή διαταγών και κατευθύνσεων προς κάποιο θάνατο. Δικόν τους ή των άλλων. Η εμπειρία μου διδάσκει πως η αληθινή σκέψη, ο προβληματισμός οφείλει κάπου να σταματά. Δεν συμφέρει. Γι’ αυτό και σταματώ. Ο ερασιτεχνισμός μου στην επικέντρωση κι ανάπτυξη του θέματος κινδυνεύει να γίνει ευάλωτος από τους εχθρούς. Όμως οφείλω να διακηρύξω το πάθος μου για μια πραγματική κι απρόσκοπτη ανθρώπινη ελευθερία.

Ο φασισμός στις μέρες μας φανερώνεται με δυο μορφές. Ή προκλητικός, με το πρόσχημα αντιδράσεως σε πολιτικά ή κοινωνικά γεγονότα που δεν ευνοούν την περίπτωσή τους ή παθητικός μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Ανοχή και παθητικότητα λοιπόν. Κι έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών. Προτιμότερο αργός και σιωπηλός θάνατος από την αντίδραση του ζωντανού και ευαίσθητου οργανισμού που περιέχουμε.

Το φάντασμα του κτήνους παρουσιάζεται ιδιαιτέρως έντονα στους νέους. Εκεί επιδρά και το marketing. Η επιρροή από τα Μ.Μ.Ε. ενός τρόπου ζωής που ευνοεί το εμπόριο. Κι όπως η εμπορία ναρκωτικών ευνοεί τη διάδοσή τους στους νέους, έτσι και η μουσική, οι ιδέες, ο χορός και όσα σχετίζονται με τον τρόπο ζωής τους έχουν δημιουργήσει βιομηχανία και τεράστια κι αφάνταστα οικονομικά ενδιαφέρονται.

Και μη βρίσκοντας αντίσταση από μια στέρεη παιδεία όλα αυτά δημιουργούν ένα κατάλληλο έδαφος για να ανθίσει ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα και φυσικά κάθε κτηνώδες ένστιχτο στο εσωτερικό τους. Προσέξτε το χορό τους με τις ομοιόμορφες στρατιωτικές κινήσεις, μακρά από κάθε διάθεση επαφής και επικοινωνίας. Το τραγούδι τους με τις συνθηματικές επαναλαμβανόμενες λέξεις, η απουσία του βιβλίου και της σκέψης από τη συμπεριφορά τους και ο στόχος για μια άνετη σταδιοδρομία κέρδους και εύκολης επιτυχίας.

Βιώνουμε μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας – που ή φοβάται ή δεν σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας. Και τότε θα ‘ναι αργά για ν’ αντιδράσουμε. Ο νεοναζισμός είμαστε εσείς κι εμείς – όπως στη γνωστή παράσταση του Πιραντέλο. Είμαστε εσείς, εμείς και τα παιδιά μας. Δεχόμαστε να ‘μαστε απάνθρωποι μπρος στους φορείς του AIDS, από άγνοια αλλά και τόσο «ανθρώπινοι» και συγκαταβατικοί μπροστά στα ανθρωποειδή ερπετά του φασισμού, πάλι από άγνοια, αλλά κι από φόβο κι από συνήθεια.

Και το Κακό ελλοχεύει χωρίς προφύλαξη, χωρίς ντροπή. Ο νεοναζισμός δεν είναι θεωρία, σκέψη και αναρχία. Είναι μια παράσταση. Εσείς κι εμείς. Και πρωταγωνιστεί ο Θάνατος.

Αναδημοσίευση από: ergaster




Πώς από το μηδέν προκύπτει το δύο (ένας τρόπος)

Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2013

...





































Happy Valentine's Day










Δευτέρα, 11 Φεβρουαρίου 2013

κόσμος: Ίριδας Άρωμα
























____________








εικόνα 1.

John Duncan (1866-1945) Scottish Symbolist painter
Heptu Bidding Farewell to the City of Obb, 1909




Ο John Duncan, γεννήθηκε στο Dundee της Σκωτίας, και ήταν γιος ενός εμπόρου βοοειδών. Μη θέλοντας να ακολουθήσει τη δουλειά του πατέρα του, ξεκίνησε τις  σπουδές του στο Dundee School of Art από την ηλικία των έντεκα ετών. Το έργο του έχει τις ρίζες του στην Κέλτικη Αναβίωση και την παράδοση των προραφαηλιτών, αλλά ζωγράφισε επίσης και «συμβατικά» τοπία. Πολλοί τον θεωρούσαν ως ένα μυστικιστική, και ο ίδιος «ομολόγησε» ότι  ενώ ζωγράφιζε άκουγε «νεραϊδομουσική»!

Παρά το γεγονός ότι το έργο του παραμένει βαθιά ριζωμένο στην κίνηση της αδελφότητας προραφαηλιτών, υπάρχει μια ορισμένη ποιότητα γραφικών που τον ξεχωρίζει από τους συγχρόνους του και να τον συνδέει περισσότερο με την Art Nouveau. Αναφέρεται γενικά ως "συμβολιστής" από τους κριτικούς τέχνης.

Η ονειρική, μυστικιστική φύση του τον οδήγησε να ερωτευτεί μια γυναίκα που πίστευε ότι είχε ανακαλύψει το Άγιο Δισκοπότηρο σε ένα πηγάδι στο Glastonbury και η οποία αργότερα τον χώρισε. Ποτέ δεν ξαναπαντρεύτηκε και πέθανε το 1945.

Στιλιστικά παρόμοια με τα έργα του Duncan είναι τα έργα των συμβολιστών Pierre Puvis de Chavannes και Gustave Moreau και του προραφαηλίτη  Edward Burne-Jones. Ο Duncan ήταν ο κύριος εκφραστής καλλιτεχνικών μοτίβων της κελτικής μυθολογίας στη Σκωτία, αλλά αφιερώθηκε επίσης σε βιβλικές σκηνές καθώς και σε θέματα από την ελληνική μυθολογία.
Δυσαρεστημένος με την ελαιογραφία, άρχισε από το 1910 να ζωγραφίζει με τέμπερα, που ήταν χρονοβόρα και κουραστική. Ως συνδετικό χρησιμοποιούσε κρόκους αυγών, λίγο νερό και μαστίχα. Μόνο μετά από χρόνια πειραματισμού κατάφερε να βρει μια αξιόπιστη και εναλλακτική ικανοποιητική  σύνθεση.

Ο Duncan εκτιμούσε  μεταξύ άλλων τον Gustave Doré, την Βυζαντινή Τέχνη και την Ιταλική Αναγέννηση, ειδικά τους Σάντρο Μποτιτσέλι, Fra Angelico, Μαντένια και Carlo Crivelli.

...«Θρηνούσε» για την κακή τεχνική εκτέλεση των έργων των ιμπρεσιονιστών. 





εικόνα 2.

Γρύπας ανάμεσα σε κρίνα της θάλασσας
Ανάκτορο του Θρόνου του Παγωνιού, Κνωσός



…η μινωική τέχνη δεν αγαπά τα λίθινα αγάλματα ή τα λίθινα ανάγλυφα. Προτιμά να πλάθει μορφές με κονίαμα που είναι ένα μείγμα ασβέστη και άμμου, οι οποίες επικολλούνται στον τοίχο και στη συνέχεια επιχρωματίζονται.





Σάββατο, 9 Φεβρουαρίου 2013

Ίριδας Άρωμα

















Edward  Robert Hughes  (1851-1914)  British painter










Ίριδας Άρωμα




Φορώντας το

κατάσαρκα

μεθώ   

κύκνεια πανοπλία το φουλάρι σου

και με το δόρυ φίδι μου λευκό

γυμνός πάνω στη ράχη του Πηγάσου

δράκους κατατροπώνω αγαπημένη μου.

κίτρινα fleurs-de-lis

στην ακροποταμιά σου

















Edward  Robert Hughes










Είναι θεότητες των πτωμάτων σύμφωνα με τις παλαιότερες αντιλήψεις και σύμβολό τους είναι ένα κοράκι που τρώει πτώματα. Το σκανδιναβικό Valkyrja σημαίνει «αυτή που διαλέγει τους σφαγμένους-σκοτωμένους». Οι Βαλκυρίες έχουν άμεση σχέση με την κελτική θεά του πολέμου, τη Μόρριγκαν που όταν ήθελε έπαιρνε τη μορφή κορακιού.

Στις μετέπειτα εποχές (ενδιάμεσο 3ου και 11ου αιώνα) πήραν μια πιο καλοήθη καλοκάγαθη μορφή στη μυθολογία των βόρειων λαών. Μικρά φυλαχτά και εικόνες σκαλισμένες σε επιτύμβιες πέτρες τις απεικονίζουν σαν όμορφες γυναίκες που καλωσορίζουν τους πεθαμένους αντρείους πολεμιστές (με ένα κέρατο γεμάτο υδρομέλι) στον κόσμο των νεκρών. Συνήθως είναι ξανθιές, γαλανομάτες, φορούν κατακόκκινους θώρακες και κουβαλούν όπλα και ασπίδες.

Αργότερα στους μύθους τους (σαν θεότητες του θανάτου) συγχωνεύτηκε και η λαϊκή παράδοση της κοπέλας – κύκνος. Νεαρές γυναίκες που έπαιρναν τη μορφή του κύκνου, αποτέλεσμα κάποιας κατάρας. Αν κάποιος κατόρθωνε να αιχμαλώτησει μια τέτοια γυναίκα ή να κλέψει τον κύκνειο μανδύα της μπορούσε να εκμαιεύσει μια ευχή από την Βαλκυρία.

Σύμφωνα με όχι και τόσο σίγουρες μυθολογικές πηγές, αρχηγός τους ήταν η Φρέγια, σκανδιναβική θεότητα του έρωτα, της γονιμότητας και της ομορφιάς που μερικές φορές την θεωρούσαν και σαν θεά του πολέμου και του θανάτου. Ξανθή και γαλανομάτα η όμορφη Φρέγια ταξιδεύει πάνω σε ένα χρυσόμαλλο γουρούνι ή ταξίδευε πάνω σε ένα άρμα γεμάτο από γάτες.

Κατοικούσε στο ουράνιο βασίλειο του Φόλκβανγκ. Όπως και ο Οντίν είχε το δικαίωμα να παίρνει τις μισές ψυχές των σκοτωμένων πολεμιστών σε μάχη. Είχε ένα μανδύα από φτερά γερακιού που έδινε σε αυτή όπως και στις κοπέλες – κύκνους την ικανότητα να αλλάζει μορφή και την πτήση στον αέρα. Οι Βαλκυρίες ήταν κάτι σαν ψυχοκόρες του Οντίν, εκτελούσαν τη θέλησή του και όριζαν την έκβαση των μαχών και το ποιος θα έβγαινε νικητής. Πρωταρχικό τους καθήκον ήταν να διαλέγουν τους πιο αντρείους νεκρούς πολεμιστές για να τους οδηγήσουν στη μετά θάνατο ζωή τους στη Βαλχάλα. Οι υπόλοιποι παραλαμβάνονταν από τη θεά Ελ που τους οδηγούσε σε ένα θλιβερό υπόγειο κόσμο.

Στη Βαλχάλα έβγαζαν τον πολεμικό τους εξοπλισμό, φορούσαν λευκούς χιτώνες και εξυπηρετούσαν τους αντρείους πολεμιστές που οι ίδιες κουβαλούσαν εκεί.

Η Βαλχάλα είναι ένα τεράστιο παλάτι που βρισκόταν στην Άσγκαρντ (το βασίλειο του Οντίν). Η Βαλχάλα είχε 540 πόρτες που οδηγούσαν σε αίθουσες στις οποίες χωρούσαν άνετα 800 πολεμιστές. Η στέγη της ήταν φτιαγμένη από τις ασπίδες των πολεμιστών. Εκεί περνούσαν οι νεκροί τις μέρες τους μαχόμενος ο ένας τον άλλο και τις νύχτες τους αφήνιαζαν από τα γλέντια με συντροφιά τις Βαλκυρίες μέχρι την ημέρα του Ράγκναροκ, της μεγάλης τελικής μάχης όπου οι παλιοί θεοί θα εξαφανίζονταν δίνοντας τη θέση τους σε έναν καινούριο κόσμο όπου θα βασίλευε η αγάπη και η ειρήνη.

Τριγυρίζοντας στα ουράνια όταν έρχονταν στη γη να εκπληρώσουν το θέλημα του Οντίν οι πανοπλίες τους δημιουργούσαν ένα περίεργο φαντασμαγορικό παλλόμενο φως που ονομαζόταν Aurora Borealis (τα φώτα του βοριά) το λεγόμενο βόρειο σέλας.













[…]  «το όνειρο του Oengus», ένας Ιρλανδικός θρύλος που χρονολογείται από τον όγδοο αιώνα.⁷

Ο Oengus, που είχε ο ίδιος μυθική καταγωγή, είδε στο όνειρό του ένα όμορφο κορίτσι που πλησίαζε το κρεβάτι του, αλλά καθώς πήγε να πιάση το χέρι της αυτή πήδηξε μακριά απ’ αυτόν. Την επόμενη νύχτα το κορίτσι ξαναήρθε, αυτή τη φορά με μια λύρα στα χέρια της, «την πιο γλυκειά που υπήρξε ποτέ», και του έπαιξε έναν σκοπό. Αυτό συνεχίστηκε έναν ολόκληρο χρόνο, και ο Oengus έπαθε μια «αρρώστεια που τον έλυωνε». Αλλά ένας γιατρός διέγνωσε το πρόβλημά του, και γι’ αυτό έστειλε αγγελιοφόρους να σαρώσουν όλη την Ιρλανδία για να βρουν την κοπέλλα, που, όπως έλεγε ο γιατρός, ήταν προορισμένη να γίνη δική του. Τελικά ανακάλυψαν ότι ο πατέρας της είναι βασιλιάς ενός νεραϊδόβουνου, και ότι αυτή μεταμορφωνόταν σε κύκνο κάθε δεύτερο χρόνο. Για να τη συναντήση ο Oengus πρέπει να έρθη μια ορισμένη μέρα σε μια καθορισμένη λίμνη. Φθάνοντας εκεί, είδε τρεις φορές από πενήντα κύκνους επάνω στο νερό, που ήταν δεμένοι κατά ζευγάρια με ασημένιες αλυσίδες. Αλλά ο Oengus φώναξε την αγαπημένη του ονείρου του με το όνομά της, και αυτή τον αναγνώρισε και είπε ότι θα ερχόταν στην ξηρά αν της υποσχόταν ότι θα μπορούσε να ξαναγυρίση στη λίμνη. Όταν αυτός το υποσχέθηκε, αυτή ήλθε σ’ αυτόν κι αυτός την αγκάλιασε. Έπειτα «κοιμήθηκαν με τη μορφή δύο κύκνων, και γύρισαν γύρω απ’ την λίμνη τρεις φορές, έτσι ώστε η υπόσχεσή του να μην μπορή να παραβιασθή». Στο τέλος, σαν δυο λευκά πουλιά πέταξαν μακριά (στο κάστρο του πατέρα της), και τραγούδησαν ένα όμορφο χορωδιακό τραγούδι, που έκανε τους ανθρώπους να κοιμηθούν για τρεις μέρες και τρεις νύχτες. «Το κορίτσι έμεινε μαζί του μετά απ’ αυτό».

Ο ονειρικός χαρακτήρας αυτής της ιστορίας είναι ιδιαίτερα σαφής. Το ότι η αγαπημένη του Oengus, άγνωστη ακόμη, εμφανίζεται σ’ αυτόν πρώτα σ’ ένα όνειρο, ότι του τονίζεται ότι είναι προορισμένη γι’ αυτόν, και δεν μπορεί να ζήση χωρίς αυτήν, είναι στοιχεία που χωρίς αμφιβολία δείχνουν την anima – το άλλο μισό του. Την κερδίζει αποδεχόμενος τον όρο της, και επιτρέποντάς της για λίγο καιρό τουλάχιστον να γυρίζη στο νερό. Μάλιστα, γίνεται κι ο ίδιος κύκνος. Με άλλα λόγια, προσπαθεί να τη συναντήση στο ίδιο της το στοιχείο, το «δικό της επίπεδο», για να την κάνη δική του για πάντα – μια συμπεριφορά που η αξία της έχει αποδειχθή και ψυχολογικά, σε σχέση με την anima. Το μαγικό τραγούδι των δύο κύκνων είναι μια έκφραση τού ότι τα δύο πλάσματα αντίθετης φύσης, που όμως ανήκουν το ένα στο άλλο, είναι τώρα ενωμένα σε μιαν αρμονική συμφωνία.

Οι Βαλκυρίες των Νορμανδών είναι αρχαϊκές και μυθικές κοπέλλες-κύκνοι αρκετά διαφορετικού είδους. Ονομάζονται Βαλκυρίες επειδή παίρνουν πίσω τούς πολεμιστές που έπεσαν στη μάχη και τους μεταφέρουν στην Valhalla⁸. Έχουν επίσης κάποιον ρόλο στην απονομή της νίκης και της ήττας, πράγμα που δείχνει καθαρά ότι έχουν σχέση με τις Norns, που γνέθουν και κόβουν τα νήματα της μοίρας. Από την άλλη μεριά, όταν η Βαλκυρία στην Valhala δίνει στον ήρωα το κέρας απ’ το οποίο πίνει, εκτελεί το συνηθισμένο έργο μιας υπηρέτριας. Αλλά το να προσφέρης ένα ποτό είναι μια χειρονομία με σημασία, που εκφράζει μια σχέση και έναν αμοιβαίο δεσμό˙ και οπωσδήποτε ένα μοτίβο που επανέρχεται συχνά είναι αυτό της μορφής της anima που γεμίζει το ποτήρι ενός άνδρα μ’ ένα φίλτρο της αγάπης, της έμπνευσης, της μεταμόρφωσης ή του θανάτου. Οι Βαλκυρίες ονομάζονται επίσης Κόρες της Επιθυμίας,⁹ και κάποτε κάποια απ’ αυτές γίνεται, όπως η Brûnnehilde, η γυναίκα ή η αγαπημένη ενός μεγάλου ήρωα, στον οποίον δίνει βοήθεια και προστασία στη μάχη.

Μπορεί κανείς να δη καθαρά σ’ αυτά τα μισο-θεϊκά πλάσματα μιαν αρχετυπική μορφή της anima, ταιριαστή σε άγριους και πολεμοχαρείς άνδρες. Πραγματικά λέγεται για τις Βαλκυρίες ότι το κύριο πάθος τους είναι η μάχη. Ενσαρκώνουν ταυτόχρονα, όπως συμβαίνει με την anima, την επιθυμία του άνδρα και την προσπάθεια που καταβάλλει, και όσο αυτά κατευθύνονται προς τη μάχη, η θηλυκή του πλευρά εμφανίζεται σε μια μορφή πολεμική. Επί πλέον, παρ’ όλο που οι Βαλκυρίες παρουσιάζονται να ιππεύουν, μπορούν επίσης «να διασχίσουν τον αέρα και το νερό», και να πάρουν το σχήμα κύκνων.¹⁰

Ένα από τα πιο παλιά τραγούδια της Edda, το «Τραγούδι του Wayland», αρχίζει με το μοτίβο της κοπέλλας-κύκνου : ¹¹

« Οι κοπέλλες πέταξαν απ’ το νότο
δίπλα απ’ το σκοτεινό δάσος,
οι νεαρές κοπέλλες-κύκνοι
για να ξυπνήσουν τη μάχη.
Εκεί στις όχθες της λίμνης
για λίγο αναπαύθηκαν
αυτές οι κόρες του νότου
και έκλωθαν λεπτό λινάρι».¹²

Το τραγούδι δεν λέει, αλλά μας αφήνει να μαντέψουμε ότι εδώ, όπως και σε άλλες παρόμοιες ιστορίες, ο Wayland και οι αδελφοί του έκλεψαν τα ρούχα κύκνου των κοριτσιών, για να μη μπορούν αυτά να φύγουν. Έπειτα κάθε αδελφός πήρε από μια κοπέλλα και,

« Έμειναν εκεί μετά
εφτά χειμώνες
και τον όγδοο
γεμάτες αγάπη˙
αλλά στον ένατο,
σπρωγμένες απ’ την ανάγκη
οι κόρες επιθύμησαν
να πάνε στο σκοτεινό δάσος,
οι νεαρές κοπέλλες-κύκνοι,
για να ξυπνήσουν τη μάχη».

Έτσι πέταξαν μακριά, και δύο απ’ τα αδέλφια ακολούθησαν ψάχνοντας να βρουν πού είχαν εξαφανισθή, αλλά ο Wayland φτιάχνοντας χρυσά δαχτυλίδια, έμεινε στο σπίτι και περίμενε τον γυρισμό τους.
Δεν αναφέρεται τίποτα άλλο σχετικά με αυτά στη συνέχεια του τραγουδιού, που προχωράει πάνω σε διαφορετική γραμμή.
Το σημαντικό στοιχείο εδώ είναι ότι οι κοπέλλες νοιώθουν μιαν ακατανίκητη επιθυμία για μάχη, και ότι πετώντας μακριά τραβούν τους αδελφούς τους πίσω τους. Στην ψυχολογική γλώσσα αυτό σημαίνει ότι η λαχτάρα, η επιθυμία για καινούργια εγχειρήματα πρώτα γίνεται αισθητή στο ασυνείδητο θηλυκό στοιχείο. Πριν έρθει καθαρά στη συνείδηση, η προσπάθεια για κάτι νέο και διαφορετικό συνήθως εκφράζεται με τη μορφή μιας συναισθηματικής ταραχής, μιας ακαθόριστης παρώθησης ή ανεξήγητης διάθεσης. Όταν δίνεται σ’ αυτό έκφραση, όπως στο «Τραγούδι του Wayland» και πολλούς άλλους θρύλους, μέσω ενός θηλυκού στοιχείου, αυτό σημαίνει ότι οι ασυνείδητες συγκινήσεις μεταβιβάζονται στη συνείδηση μέσα από το θηλυκό στοιχείο στον άνδρα, την anima του.

Αυτό το γεγονός θέτει σε κίνηση μια παρώθηση ή ενεργεί σαν ενόραση, που αποκαλύπτει νέες δυνατότητες στον άνδρα και τον οδηγεί να τις ακολουθήση και να τις συλλάβη. Όταν η κοπέλλα–κύκνος επιθυμεί να παρακινήση σε μάχη, παίζει τον χαρακτηριστικό ρόλο της anima σαν «γυναίκας εμπνεύστριας» - αν και, οπωσδήποτε, σε ένα πρωτόγονο επίπεδο, - όπου το έργο στο οποίο παρακινείται ο άνδρας είναι αυτό του πολέμου.

Αυτός είναι επίσης ένας αγαπημένος ρόλος για τις γυναίκες στην αυλική ποίηση του Μεσαίωνα, αν και σε πιο εξευγενισμένη μορφή. Ο ιππότης μονομαχεί για την κυρία του, φορώντας ένα χαρακτηριστικό της σημάδι, το γάντι της, ας πούμε, στο κράνος του˙ η παρουσία της τον εξάπτει και του δυναμώνει το θάρρος.











Edmund Blair Leighton (1852-1922) English painter

A Love Token










Edmund Blair Leighton

L’Adoubement, 1901




Αυτή δίνει το βραβείο της νίκης σ’ αυτόν, και συχνά αυτό συνίσταται στην αγάπη της. Αλλά πολλές φορές είναι σκληρή, και απαιτεί υπεράνθρωπους και χωρίς νόημα άθλους από τον ιππότη της σαν δείγμα της υποταγής του.¹³

Ο κόμης William ο 9ος του Poitiers, γνωστός σαν ο πρώτος τροβαδούρος, αναφέρεται ότι είχε ζωγραφισμένο το πορτραίτο της αγαπημένης του στην ασπίδα του. Όμως, στη λογοτεχνία τη σχετική με τους τροβαδούρους είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον να δούμε πώς η έμπνευση μετακινήθηκε σιγά-σιγά σε άλλα πράγματα εκτός απ’ τη μάχη.

Το όνομα Lady Adventure (Κυρία της Περιπέτειας) είναι μια άλλη μαρτυρία της ανδρικής αγάπης για περιπέτεια, που προσωποποιείται σε θηλυκή μορφή.

Μια άλλη ιδιότητα χαρακτηριστική της κοπέλλας-κύκνου είναι ότι προλέγει το μέλλον.¹⁴ Οι Βαλκυρίες, που γνέθουν τις τύχες της μάχης,¹⁵ και έτσι προετοιμάζουν τη μελλοντική μοίρα, μοιάζουν με τις Norns και με τη σειρά τους οι τελευταίες, που τα ονόματά τους είναι Wurd,Werlandi και Skuld,¹⁶ εμφανίζονται να ενσαρκώνουν τις φυσικές διαδικασίες της γέννησης και του θανάτου.

Στον Κελτικό χώρο ο ίδιος χαρακτήρας αποδίδεται στις νεράιδες, που το όνομά τους (fairy) συνδέεται με το fatum¹⁷(πεπρωμένο), και οι οποίες επίσης συνηθίζουν να παρουσιάζονται σε τριάδες. Συχνά συμβαίνει το καλό που δίνουν οι πρώτες δύο να ματαιώνεται απ’ την τρίτη, ένα χαρακτηριστικό που θυμίζει τις Norns ή τις Parcae.

Το τραγούδι των Nibelungen¹⁸ αφηγείται ότι κατά τη διάρκεια της πορείας τους προς τον βασιλιά Etzel οι Nibelungs έφθασαν στα ψηλά νερά του Δούναβη, και ο Hagen προχώρησε για να ψάξη για ένα πέρασμα. Εκεί άκουσε τον παφλασμό νερού, και όταν ήρθε κοντά είδε «wisiu wip» (σοφές γυναίκες) να κολυμπούν σε μιαν όμορφη πηγή. Σκαρφαλώνοντας, πήρε τα ρούχα τους και τα έκρυψε. Αλλά εάν τα έδινε πίσω, μια από τις γυναίκες υποσχέθηκε να του πη τί θα γινόταν στη διαδρομή.

«Έπλεαν σαν θαλασσινά πουλιά μπροστά του πάνω στο ρέμα.
Του φαινόταν ότι οι προβλέψεις τους ήταν χωρίς άλλο σίγουρα καλές.
Ό,τι κι αν του έλεγαν λοιπόν θα το πίστευε ». ¹⁹

Έτσι εδώ, επίσης, σοφές γυναίκες που μοιάζουν με υδρόβια πουλιά εμφανίζονται σαν προφήτισσες μελλοντικών γεγονότων.

Είναι γνωστό ότι οι γερμανικές φυλές απέδιδαν στη γυναίκα το χάρισμα της προφητείας, και γι’ αυτόν τον λόγο την εκτιμούσαν ιδιαίτερα, και ακόμη της απέδιδαν τιμές. Ο Odin ο ίδιος πηγαίνει σε μια μάντισσα, την Veleda, Ο Τάκιτος ²⁰ αναφέρει μια προφήτισσα με το όνομα Veleda, που είχε μεγάλη εξουσία μέσα στο σόι της, τους Bucteri, και που μεταφέρθηκε στη Ρώμη σαν αιχμάλωτη τον καιρό του Βεσπασιανού, και ο Ιούλιος Καίσαρ διηγείται ότι στους Γερμανούς υπήρχε η συνήθεια «οι μητέρες να λένε το μέλλον, ρίχνοντας κλήρους και προφητεύοντας σχετικά με το αν θα ήταν καλό να συνάψουν μάχη ή όχι». ²¹

Στους Έλληνες και στους Ρωμαίους το λειτούργημα αυτό το ασκούσαν η Πυθία και οι Σίβυλλες. Και τέτοιες ιδέες φαίνεται πως είχαν διατηρηθή για πολύν καιρό, όπως δείχνει μια ιστορία που αφορά τον Καρλομάγνο και την αναφέρει ο Grimm²² από ένα χειρόγραφο της Leiden του 13ου αιώνα, Ο θρύλος σκοπεύει να εξηγήση το όνομα του Aachen, που ήταν αρχικά Ακυίσγρανο, και λέει:

Ο Καρλομάγνος κράτησε εκεί μια σοφή γυναίκα, «μια μάγισσα ή νεράιδα, που την ονόμαζαν αλλοιώς νύμφη, θεά ή δρυάδα»˙ ²³μ’ αυτήν ήρθε σε συνουσία, και ήταν ζωντανή όσο αυτός έμεινε κοντά της, αλλά πέθανε όταν αναχώρησε. Μια μέρα, καθώς απολάμβανε την ηδονή μαζί της, είδε ότι είχε ένα χρυσό σπυρί πάνω στη γλώσσα της. Το έκοψε, και τότε η νύμφη πέθανε και δεν ξαναγύρισε ποτέ στην ζωή.

Αυτή η νύμφη θυμίζει τη μυστηριώδη Aelia Laelia Crispis που αναφέρει ο C. G. Jung στο «Αίνιγμα της Bolognia». ²⁴

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

7. Είναι παρμένο από το «Μια Κελτική ποικιλία», μετάφραση του K. M. Jackson, Λονδίνο, Routledge & Kegan Paul, 1951.Επίσης, Η Arbois de Jubainville: The Irish Mythological Cycle and Celtic Mythology. Δουβλίνο, Hodges, Figgis & Co., 1903.
8. Wilhelm K. Grimm: Deutsche Mythologie.Τόμος ι, Κεφ. XVI. IV, 1835. Αυτό το έργο έχει αναδημοσιευθή, Βιέννη και Λειψία: Bernina Verlag,1929. Όλες οι ακόλουθες παραπομπές όμως είναι από την έκδοση του 1835.
9. ‘Ένα από τα ονόματα του Odin είναι Wunch που σημαίνει «Ευχή»: W.Grimm, ο.π., τόμος Ι, κεφ, XVI
10.W. Grimm: ο.π.
11. Σύγκρινε Wayland Smith, μετάφραση από τον S.W.Singer.Λονδίνο,William Pickering, 1947. Αυτή η αγγλική έκδοση επιλέχθηκε επειδή πλησιάζει περισσότερο με την γερμανική που χρησιμοποίησε η Έμμα Γιουνγκ (Edda. Τόμος Ι, μετάφραση στα Γερμανικά από τον Felix Genzmer, Ιένα, Dietrichs Verlag, 1912).Λίγες αλλαγές όμως απαιτήθηκαν για την προσαρμογή στις ανάγκες του κειμένου.
12. Αυτό σημαίνει ότι, όπως οι Βαλκυρίες, ύφαιναν τα νήματα της νίκης και της δόξας.
13. Βλ. επίσης : M.L.von Frantz: Αρχετυπικά πρότυπα στα παραμύθια. Ζυρίχη, ιδιωτική εκτύπωση, 1951, Κεφ.5
14.Σύμφωνα με τον Grimm (ο.π. κεφ.12), ο κύκνος εθεωρείτο προφητικό πουλί, και το ότι η λέξη Schwanen (Schwan γερμ= κύκνος) είναι ισοδύναμη με το ahnen (προαισθάνομαι) φαίνεται να συνδέεται με αυτό. Σύμφωνα με τον J.A.MacCulloch (« Η θρησκεία των αρχαίων Κελτών» Εδιμβούργο, Τ. και Τ. Clark, 1911) η Badb ή «κοράκι της μάχης», μια παλιά θεότητα του πολέμου της Ιρλανδικής μυθολογίας, έχει σχέση με τις Βαλκυρίες, αλλά έχει τον περισσότερο κακό χαρακτήρα ενός προφήτη συμφορών.
15.Σχετικά με την anima σαν γυναίκα που κλώθει, βλέπε C. G. Jung: Aion, Ζυρίχη, Rascher Verlag,1954. Μια αγγλική μετάφραση αυτού του τμήματος του Aion παρουσιάσθηκε με τον τίτλο «Σκιά, anima και animus» την άνοιξη του 1950 δημοσιευμένο από την Λέσχη Αναλυτικής Ψυχολογίας της Ν. Υ. inc, σελ.3
16. Udr, Verdanti, Skuld είναι ο Αόριστος, Ενεστώτας και Μέλλοντας του ρήματος είμαι, Βλ.Prose Edda, Σκανδιναβικοί Κλασσικοί, τόμος 5, Ν. Υόρκη, Oxford University Press, 1929 σημειώσεις 12, 13, 14, σελ 28.
17. Fatum σημαίνει ρήση, προφητεία (Βλέπε A. Walde: Lateinisches Etymologisches Wörterbuch, 19100.
18. «Η μπαλλάντα των Nibelungs», μεταφρασμένη έμμετρα από το αρχαίο γερμανικό κείμενο από την Alice Horton, Λονδίνο, George Bell & Son, 1901. Το επόμενο χωρίο βρίσκεται στο επεισόδιο 15, στίχο 1536.
19. “Sie swebten sam die Vofele vor im uf der uluot. Des duchten in ir Sinne stare unde guot.
Zwas si im sagen wolden, er geloubte in dester bas”
20. Τάκιτος: Germania 8. Αναφέρεται και στον W.Grimm (ο.π., τόμος Ι, κεφ. 5 σελ. 78 ).
22. Grimm, ο.π., τόμος Ι, σελ. 361.
23. «Αυτή την γυναίκα μοίρα, ή ειμαρμένη, με άλλο όνομα νύμφη ή θεά ή Αμαδρυάδα (Δρυάδα) την ονομάζουν».
24. Το «Αίνιγμα της Bolognia» δημοσιεύτηκε στην Αγγλία στον «Άμβυκα», τόμος ΙΙ Εφημερίδα του Σωματείου για την σπουδή της Αλχημείας και του αρχικού σταδίου της Χημείας, Λονδίνο, Δεκέμβριος 1946.

πηγή:  Αμέθυστος


Στην σύγχρονη τέχνη οι Βαλκυρίες συχνά απεικονίζονται ως όμορφες κοπέλες με ασπίδες σε φτερωτά άλογα, οπλισμένες με κράνη και ακόντια. Ωστόσο η φράση ίππος Βαλκυρίας περιέγραφε τον λύκο, άρα αντίθετα με το στερεότυπο… μάλλον ίππευαν αγέλες λύκων που σύχναζαν στα πτώματα νεκρών πολεμιστών

Πολλές από τις Βαλκυρίες αναφέρεται πως είχαν θνητούς γονείς.















Sir William Blake Richmond (1842-1921)  British painter

Vénus et Anchise, 1889-1890







Φιλολογικός σχολιασµός
του Οµηρικού ύµνου Εἰς Ἀφροδίτην (V)


[αποσπάσματα]


[…] Στον οµηρικό Ύµνο στην Αφροδίτη ο βασικός µυθικός πυρήνας είναι η ερωτική ιστορία του Αγχίση µε την Αφροδίτη. […]

Ο µύθος  […]  συνδέεται µε έναν ιδιαίτερο τρόπο µε την Τροία, γιατί ο έρωτας του Αγχίση µε την Αφροδίτη σχετίζεται µε τη γέννηση ενός από τους µεγαλύτερους ήρωες της πόλης αυτής, του Αινεία. […]

Το πόσο συνυφασµένο ήταν το όνοµα της θεάς Αφροδίτης µε του Αγχίση φαίνεται και από την αναγραφή του ονόµατός της πάνω σε µια επιγραφή στην Τροία ως «Αγχισιάς», ενώ η λατρεία του Αγχίση τεκµαίρεται από τους υποτιθέµενους τάφους του. […]

[…] ο ποιητής επινοεί να παρουσιάσει τον έρωτα του Αγχίση µε τη θεά ως αποτέλεσµα της εκδίκησης του ∆ία, επειδή η Αφροδίτη ανεξέλεγκτα ενέπλεκε τον ίδιο και τους άλλους θεούς σε γήινους έρωτες. […] Αν, µέσω του σχεδίου του ∆ία, το νόηµα του Ύµνου στην Αφροδίτη είναι να περιορίσει την εξουσία της υµνούµενης θεάς εξασφαλίζοντας την τήρηση µιας κοσµογονικής ισορροπίας, πράγµατι η «βουλή» του ∆ία επιτυγχάνεται πάλι µέσω όµως της υπερκυριαρχίας της δύναµης του έρωτα. Ο ποιητής υποβάλλει την ιδέα ότι το ερωτικό πάθος της θεάς αποτελεί συγχρόνως στοιχείο τόσο αποδυνάµωσης όσο και ενδυνάµωσης του ρόλου της στον κόσµο των αθανάτων. Το «πάθος» της συµπεριλαµβάνεται στα «έργα» της. Ο ύµνος αποτελεί  τη µόνη πηγή που καταγράφει την αδυναµία της θεάς να αντισταθεί στον έρωτα, δηλαδή στη δύναµη που πρεσβεύει η ίδια. Θύµατα και θύτες της παραπλάνησης είναι οι πρωταγωνιστές της µυθικής αφήγησης του έρωτα Αφροδίτης-Αγχίση, ενώ η υπερβολική δύναµη του έρωτα αναδεικνύεται συγχρόνως σε αδυναµία.[…]




[Οι στίχοι της Ιλιάδας που οδηγούν και περιγράφουν τη σκηνή που απεικονίζει ο πίνακας του  Sir William Blake Richmond:]


60  ἔνθ᾿  ἥ γ᾿ εἰσελθοῦσα θύρας ἐπέθηκε φαεινάς.
            
            εκεί, σαν µπήκε µέσα, έκλεισε τις αστραφτερές θύρες

            ἔνθα δέ μιν Χάριτες λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ

      εκεί οι Χάριτες την έλουσαν και τη µύρωσαν µε λάδι

            ἀμβρότῳ, οἷα θεοὺς ἐπενήνοθεν αἰὲν ἐόντας,

      θεϊκό, στολίδια που αρµόζουν στους αιώνιους θεούς,

            ἀμβροσίῳ ἑδανῷ, τό ῥά οἱ τεθυωμένον ἦεν.

            ένα ιερό λάδι, που ήταν ήδη προς τιµήν της αρωµατισµένο.

            ἑσσαμένη δ᾿ εὖ πάντα περὶ χροὶ εἵματα καλὰ

           Αφού έντυσε όµορφα το κορµί της µε όλα τα ενδύµατα

      65  χρυσῷ κοσμηθεῖσα φιλομμειδὴς Ἀφροδίτη

            και στολίστηκε µε χρυσά κοσµήµατα, η φιλόγελη Αφροδίτη

            σεύατ᾿ ἐπὶ Τροίης προλιποῦσ᾿ εὐώδεα Κύπρον

            έσπευσε προς την Τροία αφήνοντας την ευωδιασµένη Κύπρο

           ὕψι μετὰ νέφεσιν ῥίμφα πρήσσουσα κέλευθον.

           τον δρόµο γρήγορα ανοίγοντας ψηλά ανάµεσα στα σύννεφα

          Ἴδην δ᾿ ἵκανεν πολυπίδακα, μητέρα θηρῶν,

           Και έφτασε στην Ίδα µε τις πολλές πηγές, τη µητέρα των αγριµιών,

           βῆ δ᾿ ἰθὺς σταθμοῖο δι᾿ οὔρεος. οἱ δὲ μετ᾿ αὐτὴν

           και µέσα από το βουνό περνώντας ευθύς κατευθύνθηκε  στη στάνη. και πίσω      

           της έρχονταν

70  σαίνοντες πολιοί τε λύκοι χαροποί τε λέοντες

           θωπεύοντας γκρίζοι λύκοι και άγρια λιοντάρια, 

           ἄρκτοι παρδάλιές τε θοαὶ προκάδων ἀκόρητοι

           αλλά και γρήγορες αρκούδες και γοργόδροµες λεοπαρδάλεις µε ακόρεστη την

     ἤϊσαν. ἡ δ᾿ ὁρόωσα μετὰ φρεσὶ τέρπετο θυμὸν

     επιθυµία για ελάφια. Και εκείνη όταν τα είδε αυτά ευχαριστήθηκε µέσα της

           καὶ τοῖς ἐν στήθεσσι βάλ᾿ ἵμερον, οἱ δ᾿ ἅμα πάντες

           και έβαλε τον πόθο µέσα στα στήθη τους, ενώ εκείνα αµέσως όλα

           σύνδυο κοιμήσαντο κατὰ σκιόεντας ἐναύλους.
  
           έσµιξαν ανά δύο σε σκιερές χαράδρες.

     75  αὐτὴ δ᾿ ἐς κλισίας εὐποιήτους ἀφίκανεν.

           Και η ίδια έφτασε στα καλοφτιαγµένα καλύβια.

          τὸν δ᾿ εὗρε σταθμοῖσι λελειμμένον οἶον ἀπ᾿ ἄλλων

          και αυτόν τον βρήκε στη στάνη να ’χει αποµείνει απόµακρα από τους άλλους,

          Ἀγχίσην ἥρωα, θεῶν ἄπο κάλλος ἔχοντα.

          τον ήρωα Αγχίση µε τη θεϊκή οµορφιά.

          οἱ δ᾿ ἅμα βουσὶν ἕποντο νομοὺς κάτα ποιήεντας

          Και ενώ όλοι οι άλλοι οδηγούσαν τα βόδια στους χλοερούς βοσκότοπους

          πάντες, ὁ δὲ σταθμοῖσι λελειμμένος οἶος ἀπ᾿ ἄλλων

          εκείνος, έχοντας µείνει πίσω στη στάνη απόµακρα από τους άλλους,

     80 πωλεῖτ᾿ ἔνθα καὶ ἔνθα διαπρύσιον κιθαρίζων.

          περιφερόταν εδώ και εκεί παίζοντας τη λύρα του δυνατά.

          στῆ δ᾿ αὐτοῦ προπάροιθε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη

          Και ολόµπροστά του στάθηκε η Αφροδίτη, η κόρη του ∆ία,

          παρθένῳ ἀδμήτῃ μέγεθος καὶ εἶδος ὁμοίη,

          όµοια στο ανάστηµα και στη µορφή µε ανύπαντρη παρθένα,

          μή μιν ταρβήσειεν ἐν ὀφθαλμοῖσι νοήσας.

          για να µην τροµάξει σαν την αντιληφθεί.

          Ἀγχίσης δ᾿ ὁρόων ἐφράζετο θαύμαινέν τε

          Σαν την είδε ο Αγχίσης, την παρατηρούσε και θαύµαζε όχι µόνο

   85    εἶδός τε μέγεθος καὶ εἵματα σιγαλόεντα.

          τη µορφή και το ανάστηµά της αλλά και τα λαµπρά της ρούχα.

          πέπλον μὲν γὰρ ἕεστο φαεινότερον πυρὸς αὐγῆς,

          Γιατί από τη µια φορούσε πέπλο λαµπρότερο από τη λάµψη της αυγής

          εἶχε δ᾿ ἐπιγναμπτὰς ἕλικας κάλυκάς τε φαεινάς,

          και από την άλλη είχε κυρτά βραχιόλια και αστραφτερά ενώτια,

         ὅρμοι δ᾿ ἀμφ᾿ ἁπαλῇ δειρῇ περικαλλέες ἦσαν

         ενώ τα περιδέραια γύρω από τον απαλό λαιµό της ήταν ωραιότατα

         καλοὶ χρύσειοι παμποίκιλοι. ὡς δὲ σελήνη

         όµορφα, χρυσά, ολοπλούµιστα και καθώς η σελήνη

     90 στήθεσιν ἀμφ᾿ ἁπαλοῖσιν ἐλάμπετο, θαῦμα ἰδέσθαι.

          έλαµπε πάνω στο απαλό της στήθος, ήταν θαύµα να τη βλέπεις.


 
[…]



[Ο πρώτος στίχος του ύμνου είναι

Μοῦσά μοι ἔννεπε ἔργα πολυχρύσου Ἀφροδίτης

Μούσα, πες µου τα έργα της πολύχρυσης Αφροδίτης]

Μοῦσά µοι ἔννεπε:  Η επίκληση στην ανώνυµη Μούσα ή στις ανώνυµες Μούσες ανήκει στην τυπολογία των επικών προοιµίων, είτε αυτά ανήκουν στην οµηρική (Οδ. α1,  Ιλ. Α1), ησιόδεια (ΕΗ  1), ή υµνική παράδοση.

[Το απόσπασμα του Ύμνου ξεκινά με τον στολισμό της Αφροδίτης στο ιερό της στην Πάφο, στολισμός που προορίζεται να σαγηνέψει τον Αγχίση. Αντιγράφω από τον σχολιασμό της Μ. Χ. Γράψα στον οποίο γίνεται αναφορά στον στολισμό της Αφροδίτης και  της Πανδώρας:]


Ανάµεσα στο στολισµό της Αφροδίτης και της Πανδώρας υπάρχει ένας κοινός κώδικας: η ερωτική σαγήνη, η οποία κατά τον Vernant (1974, 177) είναι διττή και αµφίσηµη. Υπάρχει, λοιπόν, και στις δύο γυναικείες  φιγούρες ένας διπλός προσανατολισµός που λειτουργεί µέσα από ένα διπολικό σύστηµα:


Ερωτική σαγήνη


Α΄ πόλος                                          Β΄ πόλος

φωτεινότητα                                     κίβδηλη οµορφιά

λάµψη                                              δολιότητα-ψευδής λόγος

θεία χάρη                                         απάτη-τεχνάσµατα

ισόθεο κάλλος                                  απατηλές προσφορές 

ευωδία-αρώµατα                              γυναικεία θηριωδία

ευχαρίστηση                                     κυριαρχία ορµών

πρόκληση αισθησιασµού                    κατάληξη: «πάθος»

ελκυστικότητα     

ηδύτητα χαµόγελου

επιµεληµένος στολισµός περιβολής

φιλοτεχνηµένος καλλωπισµός

πόθος-ερωτικό σµίξιµο


Η βάση της ερωτικής σαγήνης είναι το «κρύπτειν»,  το «καλύπτειν». Η διττότητα και η αµφισηµίια της ερωτικής σαγήνης λειτουργεί αλληλοσυµπληρωµατικά αλλά και αντιθετικά στην περίπτωση της Αφροδίτης και της Πανδώρας. Αν οι δύο πόλοι λειτουργήσουν ανεξάρτητα τότε ο Α΄ πόλος οδηγεί στο γάµο ενώ ο Β΄ πόλος στη γυναικεία ερωτική ασυδοσία.[…]












Θεωρώντας τις ευωδίες-αρώµατα ένα θεµατικό άξονα µπορούµε να προβούµε στις εξής επισηµάνσεις για τις αναλογίες που εµφανίζονται στο τελετουργικό της θυσίας και στα στάδια του έρωτα: 


                                             Ευωδιές                           Αρώµατα
                                            

                                             Θυσία                               Έρωτα


Μορφή                                   λιβάνι-σµύρνα                    αρωµατικά έλαια 

Γεφύρωµα-Ένωση                   γης-ουρανού                      άντρα-γυναίκας
                                            πιστού-θεού   

Υπόσχεση                              θείας εύνοιας                      ερωτικής υπόκυψης
                                                                                     πρόκλησης σαγήνης

Εξασφάλιση επαφής               θρησκευτικής                      ερωτικής 

Στόχος                                 προσέλκυση θεού                 προσέλκυση     εραστή

[…]













69-74. Τα ζώα υποτάσσονται άνευ όρων στο πέρασµα της θεάς, καθώς  η δύναµη που ασκεί επάνω τους είναι άµεση και καταλυτική. Ο ποιητής επιλέγει τα πιο άγρια ζώα του ζωικού βασιλείου (λύκοι, λέοντες, ἄρκτοι), για να σκιαγραφήσει τη δραστική δύναµη της Αφροδίτης δίνοντας το µήνυµα στον αναγνώστη ότι ακόµα και τα πιο ανήµερα ζώα υποκλίνονται και σέβονται την ισχύ της.[…] (βλ. και ονοµασία θεάς  πότνια θηρῶν, όπου δικαιολογείται από την ισχύ που ασκεί στο ζωικό βασίλειο ως θεά της αναπαραγωγής και της γονιµότητας). Η σκηνή αυτή φαίνεται να προετοιµάζει και την ίδια τη θεά Αφροδίτη ψυχολογικά, αφού εξοπλίζεται µε αυτοπεποίθηση και δύναµη, για να προσεγγίσει ερωτικά τον Αγχίση (van der Ben 1986, 8). Το γεγονός ότι επιδεικνύει την καταλυτική δύναµή της µε τρόπο φυσικό και αβίαστο προεξοφλεί έµµεσα ένα παρόµοιο αποτέλεσµα για τη συνάντησή της µε το θνητό Αγχίση […]



µετὰ φρεσὶ τέρπετο θυµόν [72][…]

Eίναι αξιοσηµείωτη η αίσθηση ικανοποίησης που νιώθει η θεά στη θέα της δράσης της πάνω στα έµψυχα όντα. Μέχρι τώρα βλέπαµε τη δράση της µέσα από την ενέργεια που απελευθέρωνε γύρω της, όχι όµως στα αισθήµατα που προκαλούνταν στην ίδια. Η ικανοποίηση που νιώθει ίσως πρέπει να συνδεθεί µε την επιτέλεση του ρόλου της. Η φυσική αρµονία που σκορπίζει γύρω της ταυτίζεται υπό µία έννοια µε την εσωτερική πληρότητα και τη συναίσθηση της σωστής άσκησης του έργου της. συγχρόνως, η οµαλή έκβαση της δράσης της στο γύρω  περιβάλλον φαίνεται να την ικανοποιεί. Θα µπορούσαµε έτσι να εικάσουµε ότι ο ποιητής δεν εστιάζει την προσοχή του µόνο στην αυτοπεποίθηση που γεννά η εξωτερική εµφάνιση αλλά χρησιµοποιεί την επενέργεια στη φύση ως «δοκιµή» για την επενέργεια της θεάς στον Αγχίση. Η δράση που ασκεί  πάνω στη φύση µε το πέρασµά της θυµίζει την ανθοφορία που σπέρνει γύρω της (Θεογ. 194).




_______________


  

Μετά την άλωση και τη λεηλασία της Τροίας, ο Αινείας με μερικούς Τρώες (που έγιναν γνωστοί ως «Αινειάδες») εξακολούθησαν να αμύνονται σε κάποια συνοικία της πόλης, ώσπου οι Αχαιοί τους διεμήνυσαν ότι τους δέχονται «υποσπόνδους», δηλαδή ύστερα από συμφωνία να αποχωρήσουν ανενόχλητοι, με την άδεια να πάρουν ο καθένας τους ό,τι μπορούσε να σηκώσει στα χέρια του από την περιουσία του. Και ενώ όλοι οι άλλοι γέμισαν και πήραν σακιά με χρυσάφι, ασήμι, κοσμήματα, χρήματα, κλπ., ο Αινείας σήκωσε στους ώμους του τον γέροντα και ανήμπορο πατέρα του, τον Αγχίση, και τον μετέφερε έξω από την πόλη. Τότε οι Αχαιοί, θαυμάζοντας την πράξη του αυτή […] του είπαν ότι ήταν διατεθειμένοι να του εκχωρήσουν όποιο μέρος της Τροίας ήθελε για να ζήσει εκεί με απόλυτη ασφάλεια.











Carle van Loo (1705-1765) Γάλλος ζωγράφος

Ο Αινείας μεταφέρει τον Αγχίση έξω από την Τροία, 1729






Στο σημείο αυτό συνεχίζει η μεταγενέστερη και ρωμαϊκή παράδοση, που αναφέρει ότι ο Αινείας αρνήθηκε την προσφορά και, φεύγοντας από την Τροία, περνώντας από την Καρχηδόνα και τη Σικελία, εγκαταστάθηκε στην Ιταλία. Εκεί θεωρήθηκε ότι τα εγγόνια του έχτισαν τη Ρώμη, και συγκεκριμένα τα παιδιά της κόρης του και του Ρωμύλου. Επειδή ωστόσο οι χρονολογίες δεν ταίριαζαν, μεταγενέστερες ρωμαϊκές παραδόσεις προσπάθησαν να διορθώσουν το πρόβλημα τροποποιώντας τη γενεαλογία. Κατ' αυτές η σειρά ήταν: Αινείας - Σίλβιος - Αινείας Σίλβιος - Λατίνος Σίλβιος - Άλμπα - Άτυς - Κάπυς - Καπέτος - Τιβερίνος Σίλβιος - Αγρίππας - Ρωμύλος Σίλβιος - Αβεντίνος - Προκάς - Νουμίτωρ - Ρέα Συλβία, η οποία με τον θεό Άρη απέκτησε τον Ρώμο και τον Ρωμύλο.

[…] Μία από τις παραδόσεις για τον Αινεία και την ίδρυση της Ρώμης αναφέρει πως του είχε δοθεί χρησμός ότι ένα τετράποδο θα τον οδηγούσε στο μέρος όπου θα έπρεπε να ιδρύσει μια πόλη. Μια μέρα μετά από καιρό, ο Αινείας ετοιμαζόταν να θυσιάσει μια άσπρη και έγκυο γουρούνα. Το ζώο του ξέφυγε και καταδιωκόμενο έφθασε σε ένα από τους «επτά» λόφους της μελλοντικής Ρώμης, πιθανώς στον Παλατίνο. Ο Αινείας θυμήθηκε τον χρησμό, αλλά δεν άρχισε τότε να χτίζει την πόλη, επειδή είδε ολοκάθαρα στον ύπνο του μία μορφή που τον συμβούλευσε να τη χτίσει μετά από τριάντα χρόνια, όσα ήταν και τα γουρουνόπουλα που γέννησε εκεί στον λόφο η γουρούνα. Αυτή την ιστορία αναφέρει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης.




[Ξανθή και γαλανομάτα η όμορφη Φρέγια, η Έρωτας-θεά που ηγείται των Βαλκυριών ταξιδεύει πάνω σε ένα χρυσόμαλλο γουρούνι]











Pierre-Narcisse Guérin (1774-1833) Γάλλος ζωγράφος

Ο Αινείας εξιστορεί στη Διδώ τα σχετικά με την πτώση της Τροίας, 1815





Στην ελληνική μυθολογία η Διδώ ήταν πριγκήπισσα της Τύρου, που πήγε στη Βόρεια Αφρική και ίδρυσε την Καρχηδόνα.[…] ο Βιργίλιος, στο τέταρτο βιβλίο της Αινειάδας περιγράφει τον τραγικό έρωτα της Διδώς (ή Διδούς) για τον Αινεία, όταν αυτός πέρασε από τη βορειοαφρικανική ακτή. Ο Αινείας ανταποκρίθηκε αρχικώς στον έρωτά της, αλλά πήρε εντολή από τον Δία να φύγει για την Ιταλία, οπότε άρχισε να ετοιμάζεται να αναχωρήσει κρυφά. Η Διδώ όμως το κατάλαβε. Τότε άναψε φωτιά μέσα στην οποία έριξε το ξίφος του, την εικόνα του και καθετί που μπορούσε να της θυμίζει την απιστία του. Στη συνέχεια ανέβηκε στη φωτιά και κάηκε. Πριν πεθάνει όμως καταράσθηκε τον Αινεία και έκανε έκκληση στους Τυρίους να τρέφουν μίσος κατά των απογόνων του, που ήταν οι Ρωμαίοι.





Στη Λευκή Θεά του, ο Ρ. Γκρέιβς αναφέρει πως όταν ο Αινείας κατέβηκε στον Κάτω Κόσμο μ' ένα κλωνάρι ιξού στο χέρι για να ανακρίνει τον πατέρα του Αγχίση, θυσίασε ταύρο και άφησε το αίμα του να ρεύσει μέσα σε γούρνα. Το φάντασμα του Αγχίση που είχε  παντρευτεί την Έρωτα-θεά Αφροδίτη Ερυκίνη και σκοτώθηκε από κεραυνό [του Δία, φυσικά...] ... ήπιε το αίμα και αναγκαστικά προφήτεψε περί του κλέους της Ρώμης. Το φάντασμα βεβαίως δεν ρούφηξε όντως το αίμα, απλώς μέσα στο σκοτάδι ακούστηκε πλατάγισμα χειλιών. Στην πραγματικότητα η Σίβυλλα η οποία είχε οδηγήσει κάτω τον Αινεία ήπιε το αίμα που της δημιούργησε την απαιτούμενη προφητική έκσταση. 


Η Σίβυλλα είναι το αντίστοιχο της Βαλκυρίας λυκοθεάς των Σκανδιναβών. Η Σίβυλλα οδηγεί τον ήρωα στον κάτω κόσμο και του δίνει μαντεία. Σίβυλλα-Βαλκυρία μάγεψε με τα λόγια της για το κλέος της Ρώμης τον Αινεία και του ενέπνευσε τη δημιουργία της Ρώμης.   

   

Σύμφωνα με τη μυθολογία ο απόγονος της Αφροδίτης και του Αγχίση, Ρωμύλος θεμελίωσε τη Ρώμη στον Παλατίνο Λόφο στις 21 Απριλίου 753 π.Χ.












Λύκαινα - Ρωμύλος - Ρώμος





Ο Ιούλιος Καίσαρας και άλλοι επιφανείς Ρωμαίοι ισχυρίζονταν ότι κατάγονταν από τον Αγχίση και τη θεά Αφροδίτη. Κατ' επέκταση όλοι οι Ρωμαίοι Βασιλείς και Αυτοκράτορες είχαν καταγωγή από τον καρπό της θεάς Αφροδίτης με τον θνητό αλλά με ομορφιά θεού Αγχίση, τον Αινεία. Ο Αινείας ήταν καρπός των σχεδίων του Δία να τιμωρήσει την Αφροδίτη. Με σχέδιο του Δία ο Αινείας ίδρυσε την Ρώμη, ως νέα Τροία. Ωστόσο




Ο Έρωτας Πήγασος Δούρειος Ίππος 

εξακολουθεί να ίπταται 

περιμένοντας το άγγιγμα αχίλλειων πτερνών 






Η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Λατ. Sacrum Romanum Imperium) περιελάμβανε εδάφη της Κεντρικής Ευρώπης κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα υπό την εξουσία ενός Αυτοκράτορα, που είχε την ευλογία της Ρώμης. Η σύνθετη ονομασία αυτή προέκυψε, επειδή οι μεσαιωνικοί αυτοκράτορες ήθελαν να εμφανίζονται συνεχιστές της ένδοξης ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Θεωρούσαν ακόμα ότι η ουράνια βασιλεία σύμφωνα με την χριστιανική πίστη πρέπει να εφαρμόζεται και στην γη, υπό την εποπτεία τους.













Albrecht Dürer (1471–1528)

Καρλομάγνος (742 ή 747 - 814), 1512

Ιδρυτής της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας



Ο Καρλομάγνος ήρθε σε συνουσία 
με «μια μάγισσα ή νεράιδα, που την ονόμαζαν αλλιώς νύμφη, θεά ή δρυάδα»
(βλέπε παραπάνω στο Αnimus και Anima)
Στον θυρεό του διακρίνονται τα fleurs des lis.





αρωματικά κρίνα

Odoriferum Lilium











Cistercian chant of the Late Middle Ages.
Title: "Odoriferum Lilium"
Service: Matins of the Feast of St Bernard of Clairvaux.
Performers: Ensemble Organum, Director: Marcel Peres
Album: "Chant Cistercien"








Η μονή του Clairvaux ανήκε στο Τάγμα των Cistercians: Ρωμαιοκαθολική θρησκευτική τάξη μοναχών (γυναικών και ανδρών) που πρέσβευαν την κατά γράμμα τήρηση του κανόνα του Άγιου Βενέδικτου και την επιστροφή στη χειρωνακτική εργασία.  Η  αρχιτεκτονική των μονών τους θεωρείται ένα από τα πιο όμορφα στυλ της μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής. Σε σχέση με τομείς όπως η γεωργία, η υδραυλική μηχανική και η μεταλλουργία, οι Cistercians έγιναν η κύρια δύναμη της τεχνολογικής διάχυσης στη μεσαιωνική Ευρώπη.













         

Θυρεός των Cistercians - fleur des lis








Δράκοι/λέοντες και fleurs des lis














Royal arms of England and France (1340-1367)









Ο Ρ. Γκρέιβς στη Λευκή Θεά του αναφέρει:



Κατά τον Νένιο [...και άλλους] ο εγγονός του  Αινεία Βρούτος αποβιβάστηκε με τους εναπομείναντες Τρώες στο Τότνες του Ντέβον (Βρετανία), το 1074 π.Χ. – εκατόν εννέα χρόνια μετά τη γενικώς αποδεκτή χρονολογία της πτώσης της Τροίας.  





















Fleur-de-lis of Florence

















El Greco (1541 – 1614)

Saint Louis King of France



To fleur des lis ως λόγχη / αιχμή του δόρατος - φαλλικό σύμβολο.

















Η θηλυκότητα του fleur des lis

















 








Σύμφωνα με έναν θρύλο οι Γάλλοι ή Φράγκοι, πριν από την είσοδό τους στη Γαλατία, έζησαν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα γύρω από τον ποταμού Luts στην Ολλανδία. Στις όχθες του ποταμού εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να φυτρώνουν εξαιρετικές σειρές από κίτρινες ίριδες. «Έτσι είναι κατανοητό πώς οι βασιλιάδες μας, έχοντας να επιλέξουν μια συμβολική εικόνα για το  οικόσημό τους, το μυαλό τους πήγε αμέσως στην ίριδα, ένα λουλούδι που ήταν κοινό γύρω από τα σπίτια τους». (fleur des Luts>Lis - το λουλούδι του ποταμού Lis).












Iris pseudacorus - Ίρις η ψευδάκορος

...είδος ελοχαρές, γνωστό σε όλη την Ελλάδα ως «νεκρόκρινο»


«…Η Αφροδίτη κατ΄ αρχάς τον διαβεβαιώνει για τη θνητή της υπόσταση δίνοντάς του αληθοφανείς πληροφορίες για την καταγωγή της από τη µακρινή Φρυγία…»

«…∆εν παραλείπει παράλληλα να του υπευνθυµίζει την παρθενία της και την άγνοιά της αναφορικά µε τα παιχνίδια του έρωτα διεγείροντας το ερωτικό του πάθος για εκείνη…»

η Αφροδίτη ως anima










 











 Πρίγκιπας των κρίνων

Τοιχογραφία της Κνωσού






Από τις σημαντικότερες μινωικές τοιχογραφίες, που βρέθηκαν στην Κνωσό, είναι αυτή του «Πρίγκιπα με τα κρίνα», που σώζεται πολύ αποσπασματικά και έχει συμπληρωθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος της. Η σύνθεση είναι πολύχρωμη, γεμάτη ζωντάνια. Σε χαμηλό ανάγλυφο εικονίζεται επιβλητική ανδρική μορφή, που βαδίζει προς τα αριστερά σε απροσδιόριστο ερυθρό φόντο. Φοράει το τυπικό μινωικό περίζωμα με φαρδιά ζώνη, περιδέραιο στο λαιμό και πλούσιο κάλυμμα κεφαλής διακοσμημένο με κρίνα και φτερά παγωνιού. Η στάση των χεριών του δείχνει ότι ίσως έσερνε με το αριστερό του χέρι ένα ζώο ή κάποιο μυθικό τέρας, γρύπα ή σφίγγα. Ο νέος ονομάσθηκε από τους ερευνητές «πρίγκιπας», γιατί θεωρήθηκε ότι αποδίδει το βασιλιά-ιερέα, που ζούσε στο ανάκτορο της Κνωσού.



Αυτή του την ονομασία, την οφείλει στα εντυπωσιακά κρίνα που στολίζουν το κεφάλι του. Και ο ίδιος όμως, εικονίζεται να βαδίζει σε ένα χώρο κατάσπαρτο από λόχμες και κρίνα.

Ίσως  πάλι ο Πρίγκιπας να οδηγεί τον  ιερό άγριο ταύρο ως επικεφαλής της ιερής πομπής των Ταυροκαθαψίων.





Από περιγραφή των ανακτόρων της Κνωσού:

Στη μπροστινή όψη του καθίσματος του Θρόνου υπάρχει ανάγλυφη απεικόνιση της νεαρής Σελήνης και πάνω από αυτή ακριβώς υπάρχει η απεικόνιση ενός ολοστρόγγυλου, γεμάτου φεγγαριού ή ενός ήλιου. Μια Πανσέληνος, το πιθανότερο! Οι απεικονίσεις αυτές με τη Μήνη και την Πανσέληνο, ενδέχεται να προσδιορίζουν και το όνομα ή το αξίωμα του ανθρώπου, που κάθεται σε αυτό το Θώκο, του Μίνωα: Του Βασιλιά του Θρόνου του Φεγγαριού, αλλά και του Αρχιερέα της λατρείας των Άστρων.
Το βέβαιο είναι ότι δεν λαξεύτηκαν χωρίς λόγο οι εικόνες της Νεαρής Σελήνης και του γεμάτου φεγγαριού ή του ήλιου, μπροστά από το κάθισμα του Θρόνου.
Το ίδιο δεν θα πρέπει να θεωρείται τυχαίο ότι στον τοίχο χαμηλά, δεξιά και αριστερά από τον θρόνο υπάρχουν τοιχογραφημένα δυο Διπλά « Έψιλον».
Ας μείνουμε εδώ με αυτά τα εξαιρετικά σύμβολα, που προσδιορίζουν το Θρόνο της Κνωσού. Όμως, στον ίδιο βόρειο τοίχο, που ακουμπά ο αλαβάστρινος Θρόνος υπάρχουν και άλλα ακόμη σημαντικά πράγματα, όπως η τοιχογραφία που τον καλύπτει εξ ολοκλήρου, με ζωηρά, φωτεινά χρώματα, στα οποία κυριαρχεί το γνώριμο, επιβλητικό, μινωικό, χοντροκόκκινο της Κνωσού και το λευκό, με το οποίο αποδίδεται ένας κυματοειδής σχηματισμός που διατρέχει τους τοίχους. Μια κόκκινη γραμμή διατρέχει επίσης τους τοίχους στο ύψος της επιφάνειας του καθίσματος του Θρόνου και πάνω σ’ αυτή τη γραμμή κάθονται δυο αντικριστοί «Γρύποι», που φαίνεται να προστατεύουν το Θρόνο. Πανομοιότυποι γρύποι υπάρχουν και στο δυτικό τοίχο. Από την ίδια κόκκινη γραμμή που πάνω της κάθονται οι γρύποι, εκφύονται και κρίνα της θάλασσας. Αλλωστε, ο ανοιχτόχρωμος σχηματισμός πάνω από αυτή την κόκκινη γραμμή, παραπέμπει σε αμμοθίνες απ’ όπου εκφύονται τα κρίνα της θάλασσας, προσφιλές θέμα στις απεικονίσεις των μινωιτών.
[…]

Οι «Γρύπες», που παραστέκουν το Θρόνο είναι ζώα μυθικά, με κεφάλι παγωνιού και σώμα λιονταριού, σύμβολα και τα δυο μιας εξουσίας επίγειας (το λιοντάρι) και θεϊκής (το παγώνι). Το περίτεχνο στέμμα που φοράει στο κεφάλι του ο Πρίγκιπας των Κρίνων έχει κρίνα και φτερά παγωνιού, έχει δηλαδή δυο από τα στοιχεία που υπάρχουν σε αυτή την τοιχογραφία της Αίθουσας του Θρόνου, τα κρίνα (της θάλασσας) και τα φτερά του Παγωνιού. Κάποιοι αποκαλούν το Θρόνο της Κνωσού και Θρόνο του Παγωνιού.



Στον Πρίγκιπα των Κρίνων εμφανίζονται σύμβολα που παραλληλίζονται με σύμβολα εξουσίας και πίστης της νεώτερης ιστορίας: Οι λέοντες με λέοντες/δράκοντες, τα παγώνια, με αετούς, οι γρύπες, με φοίνικες, βασιλίσκους, δικέφαλους αετούς που όλα παραστέκουν θρόνους ή στέμματα κλπ, τα κρίνα της θαλάσσης με τα fleurs des lis, τα κρίνα των ποταμών. Η πομπή που οδηγεί ο Πρίγκιπας, κατευθύνεται προς τη Νεαρή Σελήνη και την Πανσέληνο που δεσπόζουν πάνω από τον θώκο του Βασιλιά του Θρόνου του Φεγγαριού, αλλά και του Αρχιερέα της λατρείας των Άστρων.