Κυριακή, 27 Οκτωβρίου 2013

LATCHO DROM










Boccaccio Boccacino (c.1467-c.1525) Φλαμανδός ζωγράφος
Gypsy Girl, 1504-5






David Teniers the Younger (1610-1690) Φλαμανδός ζωγράφος
A Gipsy Fortune Teller in a Hilly Landscape






Edwin Longsden Long (1829-1891) Άγγλος ζωγράφος



Adrien Moreau (1843-1906) Γάλλος ζωγράφος
La diseuse de bonne aventure, 1878




Απόσπασμα από το κείμενο του Alan Phillips, της Διεθνούς Ομάδας για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων (1995):
Από την πρώτη στιγμή της άφιξής τους στη Δυτική Ευρώπη το 14ο και 15ο αιώνα, οι Ρομά/Τσιγγάνοι θεωρήθηκαν παρείσακτοι, που επέπιπταν στις κοινωνίες, τη στιγμή που το κράτος προσπαθούσε να τους οργανώσει και να τους ελέγξει. Οι τοπικές κλειστές κοινωνίες αντέδρασαν με δυσπιστία, φόβο και απόρριψη απέναντι στους νεοαφιχθέντες. Αν και ήταν μικρός ο πληθυσμός τους, αγρότες, πρίγκιπες, Εκκλησία και συντεχνίες πήραν μέτρα εναντίον των Ρομά/Τσιγγάνων. Η απόρριψη αυτή, σποραδική στην αρχή, γρήγορα αποτέλεσε κρατική υπόθεση με την ψήφιση βασιλικών διαταγμάτων, που καταδίκαζαν τους Ρομά/ Τσιγγάνους και απαγόρευαν την κυκλοφορία τους επιβάλλοντάς τους σωματικές ποινές.
Τα παραδείγματα πολιτικών αποκλεισμού είναι πολλά: όλα τα κράτη που προαναφέρθηκαν φαίνεται πως πήραν κάποια στιγμή τέτοια μέτρα. Για παράδειγμα, το 1504, στη Γαλλία, ο Λουδοβίκος ΙΒ' έθεσε τους Ρομά/Τσιγγάνους υπό απαγόρευση και από το 1510 η ποινή για όποιον αψηφούσε το μέτρο αυτό ήταν θάνατος με απαγχονισμό. Στη συνέχεια, απαγορεύτηκε η συνάθροιση περισσότερων από τρεις ή τέσσερις Ρομά/Τσιγγάνους και τελικά, από το 1647 και μετά, το να είναι κάποιος απλώς '
Bohemian
' αποτελούσε από μόνο του έγκλημα που τιμωρούνταν με καταδίκη στα κάτεργα. Στη Γερμανία από το 1496 και μετά, το κοινοβούλιο επανειλημμένα κατήγγειλε τους Ρομά/Τσιγγάνους ως προδότες του Χριστανισμού, κατάσκοπους των Τούρκων και φορείς πανούκλας. Κατηγορούμενοι για ληστεία, μαγεία και απαγωγές παιδιών οι Ρομά/Τσιγγάνοι δεν γίνονταν αποδεκτοί στη Γερμανία και μπορούσαν ατιμώρητα να θανατωθούν. Το 1721, ο Αυτοκράτορας Κάρολος ΣΤ' διέταξε την εξόντωση των ενήλικων ανδρών Ρομά/Τσιγγάνων, ενώ για τις γυναίκες και τα παιδιά προβλεπόταν να τους κόψουν το ένα αυτί. Το 1725, ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος Α' καταδίκασε σε θάνατο όποιο Ρομ/Τσιγγάνο άνω των 18, ανεξαρτήτως φύλου, που συλλαμβανόταν σε πρωσικό έδαφος. Στην Ιταλία, μεταξύ 1506 και 1785, εκδόθηκαν 147 απαγορεύσεις κατά των Ρομά/Τσιγγάνων (ή μια για κάθε 1,9 χρόνια).
Στην Ολλανδία, επικράτησε η απόλυτη απόρριψη. Από τον 17ο μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα, οργανωνόταν κυνήγι Ρομά/Τσιγγάνων (
heidenjachten
: κυνήγι παγανιστών). Το ίδιο συνέβη στην Ελβετία και αλλού: γίνονταν λαϊκά κυνήγια, μερικές φορές με σύνθημα εκκίνησης το χτύπημα της καμπάνας της εκκλησίας, και με τη διαταγή να πυροβολείται όποιος αντιστεκόταν. Μερικές φορές, το κυνήγι αποτελούσε καλά οργανωμένη στρατιωτική επιχείρηση, με συμμετοχή του πεζικού, του ιππικού και της χωροφυλακής. Είχαν θεσμοθετηθεί αμοιβές για τους συλληφθέντες Ρομά/Τσιγγάνους, οδηγώντας σε αύξηση του αριθμού των επαγγελματιών κυνηγών Ρομά/Τσιγγάνων. Επίσης, στη Βενετία, ένα κείμενο, που χρονολογείται από το 1692, χορηγούσε αμνηστία σε καταδικασμένους σε ποινές έως 10 έτη στα κάτεργα, με την προϋπόθεση να αναλάμβαναν το κυνήγι Ρομά/Τσιγγάνων. Παρόμοιες τακτικές ακολουθήθηκαν και στη Σκανδιναβία.
Παρά το γεγονός ότι οι Ρομά/Τσιγγάνοι ξεκάθαρα αναγνωρίζονταν ως τέτοιοι, δεν υπήρξε ποτέ ορισμός τους σε ιστορικά νομικά κείμενα.. Η στερεοτυπική εικόνα που παρουσιαζόταν σε αυτά τα κείμενα ποτέ δεν αποτέλεσε προϊόν προσπάθειας δίκαιης ή ακριβούς καταγραφής. Αντίθετα, εσκεμμένα τονίστηκε το αρνητικό στοιχείο προκειμένου να λειτουργήσει ως βάση και δικαιολογία των κατασταλτικών μέτρων. Όπως κανείς ποτέ δεν έκανε τον κόπο να ορίσει την ταυτότητα των Ρομά/Τσιγγάνων, κανένας επίσης δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για τους λόγους αντίδρασής των άλλων απέναντι στους Ρομά/Τσιγγάνους. Το να είναι κανείς Ρομ/Τσιγγάνος καθιστούσε από μόνο του επαρκή λόγο καταδίκης και σε ατομικό και σε ομαδικό επίπεδο. Τους κατήγγειλαν ότι 'ζούσαν τη ζωή ενός
Bohemian' και τους θεωρούσαν ύποπτους για τα χειρότερα, ακόμη και όταν ήταν αθώοι. Ένας δικαστής από το Στρασβούργο έγραψε στις αρχές του 19ου αιώνα:

'Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι οι άνθρωποι αυτοί διέπραξαν εγκληματικές ενέργειες, αλλά βρίσκονται σε τέτοια κατάσταση, ώστε, εάν παρουσιαστεί η ευκαιρία, να μην μπορούν παρά να μπουν στον πειρασμό... Δεν μπορεί παρά να είναι επικίνδυνοι.' 











Hans Burkmair (1473-1531) Γερμανός ζωγράφος


Τα στερεότυπα Ρομά-αγορά-εξαπάτηση εμφανίζονται ήδη από το 1510. Στο σχέδιο του Γερμανού ζωγράφου εμφανίζονται Τσιγγάνοι ως σαλτιμπάγκοι αλλά και κλέφτες.








An illustration from Guy Mannering or The Astrologer,
a novel by Sir Walter Scott, bublished anonymously in 1815,
showing a line of Gypsies and their wagons.






Peder Severin Krøyer (1851-1909) Δανός ζωγράφος
    


^













Τα παραπάνω βίντεο είναι αποσπάσματα από την ταινία του Tony Gatlif, Latcho Drom (Bonne Route) - βοηθός σκηνοθέτη είναι ο Alexandre Gavras, γιος του σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά. Η ταινία ακολουθεί ένα νοητό ταξίδι των Ρομά, από την Ινδία, τόπο καταγωγής τους, έως την Ισπανία, δείχνοντας στοιχεία της νομαδικής ζωής τους όπως έχει διαμορφωθεί σε διάφορες χώρες από τις οποίες πέρασαν κατά τη χιλιόχρονη πορεία τους. Τα δέκα μέρη ολόκληρης της ταινίας/ντοκιμαντερ, μπορεί κανείς να τα παρακολουθήσει στον παρακάτω σύνδεσμο:

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου