Παρασκευή, 31 Μαΐου 2013

era of the titans - saturn






Francisco de Goya – Saturn Devours His Son – detail  – 1819-1923



















6 σχόλια:

  1. Όμορφος συνδυασμός.
    Γνωρίζουμε τίποτα για τις αφορμές
    του Γκόγια;

    πειρίθους

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Με αφορμή την ερώτησή σου βρήκα αυτό:

      Ο Κρόνος καταβροχθίζει τον γιο του:

      http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F_%CE%9A%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%BF%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%B2%CF%81%CE%BF%CF%87%CE%B8%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CE%B9_%CF%84%CE%BF%CE%BD_%CE%B3%CE%B9%CE%BF_%CF%84%CE%BF%CF%85

      Ήταν κουφός όπως ο Μπετόβεν, έζησαν παράλληλα κι επηρεάστηκαν από τα ίδια ιστορικά γεγονότα.

      Διαγραφή
    2. Βρήκα επίσης εδώ:

      http://www.scribd.com/doc/50643575/Robert-Graves-%CE%9F%CE%99-%CE%95%CE%9B%CE%9B%CE%97%CE%9D%CE%99%CE%9A%CE%9F%CE%99-%CE%9C%CE%A5%CE%98%CE%9F%CE%99-%CE%A4%CE%9F%CE%9C%CE%9F%CE%A3-%CE%91

      στην 24 [of138] σελίδα,

      πως σύμφωνα με κάποιους ελληνικούς μύθους τους ανθρώπους τους γέννησε αυθόρμητα η Γη, σαν τους καλύτερους καρπούς της [και ιδίως στο έδαφος της Αττικής (Πλάτων ΄Μενέξενος’ 6-7)].

      Οι άνθρωποι αυτοί ήταν το λεγόμενο χρυσό γένος, υπήκοοι του Κρόνου, και ζούσαν χωρίς φροντίδες και κόπους, τρώγοντας μόνο βελανίδια, άγριους καρπούς και μέλι που έρρεε από τα δέντρα, πίνοντας γάλα από πρόβατα και γίδες, χωρίς ποτέ να γερνούν, χορεύοντας και γελώντας με την καρδιά τους. Ο θάνατος γι’ αυτούς δεν ήταν πιο τρομερός από τον ύπνο. Τώρα (το «τώρα» της δημιουργίας του μύθου) οι άνθρωποι αυτοί δεν υπάρχουν πια, αλλά τα πνεύματά τους επιζούν σαν πνεύματα των ευχάριστων μουσικών ησυχαστηρίων [τα spa της αρχαιότητας], για να χαρίζουν πλούτη και να φρουρούν τη δικαιοσύνη [το γνωστό παραμύθι της από τότε μέχρι και σήμερα πεζότητας].

      Ύστερα ήρθε το ασημένιο γένος, οι ψωμοφάγοι. Άνθρωποι υποταγμένοι πέρα για πέρα στις μητέρες τους. Ήταν φιλέριδες και ανόητοι. Ο Ζευς τους αφάνισε όλους.

      Ύστερα ήλθε το χάλκινο γένος, άνθρωποι που έπεσαν σαν καρποί από τις μηλιές και ήταν αρματωμένοι με χάλκινα όπλα. Έτρωγαν σάρκες όπως και ψωμί, αγαπούσαν τον πόλεμο και ήταν άνθρωποι αυθάδεις και άσπλαχνοι. Τους κατάπιε όλους ο Μαύρος Άδης.

      Το τέταρτο γένος των ανθρώπων ήταν χάλκινο κι αυτό αλλά ήταν άνθρωποι ευγενικότεροι και γενναιόδωροι. Ήταν οι άνθρωποι της Αργοναυτικής Εκστρατείας και του Τρωικού Πολέμου. Έγιναν ήρωες και κατοικούσαν στα Ηλύσια Πεδία.

      Το πέμπτο γένος είναι το τωρινό γένος, το σιδερένιο, ανάξιοι απόγονοι του τέταρτου. Είναι άνθρωποι εκφυλισμένοι, σκληροί, άδικοι, μοχθηροί, λάγνοι, άστοργοι, δόλιοι [Ησίοδος, ‘Έργα και Ημέραι’ 109-201].

      Διαγραφή
  2. Κοίτα να δεις η ελληνική εγκυκλοπαίδεια. Πολύ χρήσιμα, ευχαριστώ για τον κόπο!
    Ήλπιζα να βρω μια αισθητική αφορμή για τη γενεαλογία του χρόνου και τη σχέση του με τη βία.
    Για κάποιο λόγο, που δεν έχω ακόμη εξηγήσει, εκεί με πήγε περισσότερο ο συνδυασμός με του συμπαντικούς ήχους: μια υποψία, σαν να έρχεται μια νέα δυναστεία στο προσκήνιο.

    πειρίθους

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στον Γκρέιβς αναφέρεται πως μολονότι οι μεταγενέστεροι Έλληνες ήθελαν να πιστεύουν ότι το όνομα Κρόνος σήμαινε «χρόνος», επειδή κάθε γέρος κατ’ ευφημισμό λεγόταν Κρόνος, η πιθανότερη προέλευσή του είναι από τις ρίζες κρον- και corn- από όπου παράγονται η ελληνική και η λατινική λέξη για τον κόρακα – κορώνη και cornix αντιστοίχως. Ο κόρακας στην Ιταλία όπως και στην Ελλάδα συμβόλιζε τη μακροζωία. Στα λατινικά ονομαζόταν Σατούρνος και στα αγάλματά του απεικονιζόταν με κλαδευτήρι λυγισμένο σαν ράμφος κόρακα. Με ημισέληνο δρεπάνι που έφτιαξαν οι Τιτάνες από «ατσάλινο αδάμαντα» που ανάβλυσε η μάνα τους Γαία για να τους βοηθήσει, ευνούχισε ο Κρόνος τον πατέρα του Ουρανό, καταλαμβάνοντας τη θεϊκή εξουσία μέχρι να ανατραπεί κι αυτός με τη σειρά του από το γιο του Δία.

      Επίσης ο Κρόνος (ο παλιός θεός) ταυτίζεται και με τον Ιεχωβά, τον θεό της Παλαιάς Διαθήκης.

      Στο βιβλίο του Έρβιν Πανόφσκι, Μελέτες Εικονολογίας (ΝΕΦΕΛΗ) -το οποίο δυστυχώς δεν έχω μαζί μου για να το συμβουλευτώ- υπάρχει εκτενής αναφορά στη εικονολογική σχέση χρόνου, Κρόνου και θανάτου (στο κεφάλαιο «ο γέρο χρόνος» αν δεν με απατά η μνήμη μου). Η υβριδική εικόνα του γέρο Χρόνου-Κρόνου-θανάτου (γεράματα, κλεψύδρα, δρεπάνι κλπ) διαμορφώθηκε μέσα από μακρά πορεία (από την Αρχαιότητα στους Νεοπλατωνικούς, το Μεσαίωνα, το Βυζάντιο, τους λόγιους του 4ου και 5ου αιώνα) για να παγιωθεί κατά την Αναγέννηση. Σύμφωνα με τον Πανόφσκι, η μορφή που γνωρίζουμε έχει καταγωγή: μισή δυτική, μισή ανατολική, μισή κλασσική, μισή μεσαιωνική και αποδίδει τόσο «το αφηρημένο μεγαλείο μιας φιλοσοφικής αρχής, όσο και τη μοχθηρή αδηφαγία ενός καταστροφικού δαίμονα».

      Για κάποιο λόγο που επίσης δεν έχω ακόμη εξηγήσει ούτε κι εγώ, εκεί «με πήγε» κι εμένα ο συνδυασμός με τους συμπαντικούς ήχους: σε «μια υποψία, σαν να έρχεται μια νέα δυναστεία στο προσκήνιο» – το οποίο βέβαια θα προτιμούσα να συνοδευτεί και από τον «σαρωτικό ερχομό» του «νέου –όσο και παλιού- γένους των ανθρώπων», που δεν θα είναι «άνθρωποι εκφυλισμένοι, σκληροί, άδικοι, μοχθηροί, λάγνοι, άστοργοι και δόλιοι» όπως το «σιδερένιο γένος» που επικρατεί, και που… φυσικά… δεν θα συστήσουν κανενός είδους «νέα δυναστεία», αλλά θα εμφυσήσουν επιτέλους τη ζωή στο προαιώνιο είδωλο της μοναδικής Μούσας του ανθρώπου: της ελευθερίας!

      :)(χαπι εντ)


      Διαγραφή
    2. Βρήκα επίσης διάσπαρτα και μεταφέρω τα εξής:

      «Όταν ο Μπετόβεν έγραψε την "Τρίτη Συμφωνία" του, την "Ηρωική", έργο που άλλαξε για πάντα τη μουσική, την αφιέρωσε στον Βοναπάρτη. Στο πρόσωπό του έβλεπε τον ηγέτη που θα απελευθέρωνε τους ανθρώπους από την καταπίεση της εξουσίας. Το ίδιο αυθόρμητη όμως, αν και πολύ βιαιότερη από την αφιέρωση, υπήρξε η στιγμή που ο Μπετόβεν επέστρεψε στο χειρόγραφο πρωτότυπο της παρτιτούρας της "Ηρωικής", για να σβήσει την αφιέρωση με τέτοια μανία, που έσκισε το χαρτί προκειμένου να την εξαφανίσει. Ήταν η στιγμή που εκείνος που πίστευε για ελευθερωτή, έστεφε τον εαυτό του αυτοκράτορα...»

      Παράλληλα με την ολοκλήρωση της «Τρίτης Συμφωνίας» άρχισε τα γράφει την «Πέμπτη Συμφωνία», την αποκαλούμενη και «Συμφωνία της Μοίρας».

      Ο Γκόγια, την ίδια περίοδο, όπως και η πλειοψηφία των φιλελεύθερων Ισπανών, διχάστηκε σε ό,τι αφορά τη στάση που έπρεπε να κρατήσει απέναντι στην εισβολή των στρατευμάτων του Ναπολέοντα στην Ισπανία, καθώς έβλεπε θετικά τις μεταρρυθμίσεις που πίστευε πως θα προωθούσαν οι Γάλλοι, από την άλλη πλευρά όμως, δεν ήταν αδιάφορος απέναντι σε πατριωτικά αισθήματα και στη γενικευμένη εξέγερση του ισπανικού λαού εξαιτίας των εκτελέσεων που πραγματοποίησαν τα γαλλικά στρατεύματα. Διατηρούσε επίσης στενές σχέσεις με Ισπανούς εκπροσώπους του Διαφωτισμού. Τελικά διατήρησε τη θέση του ως αυλικός ζωγράφος, αποτυπώνοντας στις προσωπογραφίες του τόσο Ισπανούς όσο και Γάλλους στρατιωτικούς… Όταν ωστόσο επικράτησε και πάλι το παλαιό απολυταρχικό καθεστώς στην Ισπανία, ο Γκόγια αυτοεξορίστηκε στη Γαλλία. Την περίοδο πριν αυτοεξοριστεί, φιλοτέχνησε τον πίνακα με τον Κρόνο, που μέσα στ’ άλλα (μάχη μεταξύ νεότητας και γήρατος, ο χρόνος που καταβροχθίζει τα πάντα κλπ.) θεωρείται πως αποτελεί και μια αλληγορία της κατάστασης στην Ισπανία όπου η πατρίδα κατέτρωγε τα παιδιά της με τον πόλεμο και την επανάσταση.

      Διαγραφή