Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου 2012

Χίμαιρα


Gustave Moreau (1826-1898)


The Chimera 1856

Δεν υπάρχει σκοτάδι. Ούτε ήρωες. Υπάρχει μόνο φως που πορεύεται χωρίς σταθμούς.



19 σχόλια:

  1. Σπάνια απεικονίζεται τόσο όμορφα η Χίμαιρα.

    Υ.γ. Μα γιατί τόση άρνηση για το σκοτάδι; Αποκαλύπτει τόσα πολλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τι σπάνιο φαινόμενο! Μια Xίμαιρα αυτοπροσώπως!
      Καλώς ορίσατε.

      Καμία άρνηση για το σκοτάδι. Επανειλημμένως, σε άλλες αναρτήσεις και σχόλια εδώ και σε άλλα Ιστολόγια των ‘ανωνύμων’ έχει υμνηθεί το σκοτάδι δεόντως. (Δες ας πούμε τη «νύχτα» στον Μπέκετ). Να σημειώσουμε, επίσης, πως λέξεις όπως «φως», «σκοτάδι», «σκιά», «ημέρα», «νύχτα» κλπ. δεν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο μέσα στα πλαίσια δεδομένων και πάγιων, παραδοσιακών ή αντί-παραδοσιακών συμβολισμών, που ούτως ή άλλως αν μελετηθούν στο σύνολό τους, καθορίζουν ένα ευρύτατο πεδίο μέσα στο οποίο τέτοιες έννοιες όσο αντιδιαστέλλονται άλλο τόσο και συγχωνεύονται. Xρησιμοποιούνται μάλλον με διάθεση αναθεώρησης των όποιων ορίων και συμβολισμών προκειμένου, ίσως, να γίνει πιο «απτός» εκείνος ο ενδιάμεσος χώρος, τον οποίο θα ονόμαζα πρόχειρα ως «μεταφυσικό λυκόφως της ποιητικής ελευθερίας» - το οποίο και δε σημαίνει – βέβαια – τίποτα:)

      Αν για παράδειγμα μιλά κάποιος για τον «Ήλιο της Δικαιοσύνης», από πουθενά δεν εξάγεται πως η αντίθετη έννοια/κατάσταση είναι η «Σελήνη της Ανομίας», παρά μόνο μέσα στα αυστηρά ποιητικά πλαίσια που καθορίζουν πως οι φράσεις αυτές έχουν νόημα ΜΟΝΟ μέσα στην ποιητικό κώδικα μέσω του οποίου εκφράζεται ο χρήστης τους. Οι κώδικες, ωστόσο, διαφέρουν. Στην ποίηση υπάρχει τόσο η «Σελήνη της Δικαιοσύνης» όσο και ο «Ήλιος της Κολάσεως». Υπάρχει ο «Εωσφόρος / Αφροδίτη», ο «Εωσφόρος / Προμηθέας» αλλά και ο «Εωσφόρος / Σατανάς». Όλοι αυτοί, φέρουν κάποιο «φως», διαφορετικό κάθε φορά, ανάλογα με τον ποιητικό κώδικα!

      Εδώ δεν «υιοθετούμε» (ή ορθότερα, δεν υποκείμεθα) σε συγκεκριμένους κώδικες ως «πιστοί», και μάλλον γράφουμε από εκείνη τη θέση, όπου είναι δυνατό να εφαρμοστούν (κάλλιστα ως πειραματισμοί) διάφοροι κώδικες επί των ίδιων «λέξεων - φράσεων». Έχουμε δε μια τάση, να υπερασπιζόμαστε τις λέξεις μέσα στη θέση και στο περιβάλλον που αρθρώνονται, και να αποστρεφόμαστε τις ερμηνείες που με το ζόρι προσπαθούν να τους φορέσουν οι διάφοροι επίδοξοι ράφτες, ως κακοραμμένα ιμάτια.

      Διαγραφή

    2. Εξάλλου, η ανάρτηση της Χίμαιρας: «Δεν υπάρχει σκοτάδι - ούτε ήρωες» ακολουθεί την ανάρτηση «Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά».

      «Μέσα μου» δεν αντιφάσκουν αυτές οι δύο φράσεις, ούτε οι «κόσμοι τους» αντιπαρατίθενται. Το ζητούμενο είναι η ευελιξία εναλλαγής ποιητικών κωδίκων που αποτελεί και το «κλειδί» κατανοήσεως του μη ασύμπτωτου των δύο κόσμων.

      Διαγραφή
    3. "Το δάσος με τύλιγε ολόγυρα, και τα κλαδιά, που μπλέκονταν μεταξύ τους σ’ ένα εξωφρενικό ύψος σε σχέση με το δικό μου, με προστάτευαν απ’ το φως […] Σ’ αυτά τα μέρη το σκοτάδι ήταν λιγότερο πυκνό κι έσπευδα να απομακρυνθώ. Δε μ’ αρέσει να αραιώνει το σκοτάδι, είναι ύποπτο."

      Σ. Μπέκετ.

      Διαγραφή
    4. "κλείνω τα μάτια όχι τα γαλανά τα
      άλλα από πίσω"

      εγώ είμαι ανάπηρη στις λέξεις.

      Διαγραφή
    5. Η ομολογημένη αναπηρία στις λέξεις μπορεί να είναι και τεράστιο ποιητικό ταλέντο .. κεκαλυμμένο! Τα ταλέντα, κάποτε, μπορεί να επιθυμούν να παραμένουν κρυμμένα ...ακόμα και από τους ίδιους του φορείς τους. Ίσως, έτσι, να προστατεύονται από τη χυδαιότητα. Κατοικούν όμως σε υπέροχους κόσμους σιωπής, πίσω από κλειστά μάτια, όπου μέσα τους δεν θα δεις ποτέ να βολτάρουν οι μίζεροι λεξολάγνοι με τους νόμους και τα συμπεράσματά τους.

      Χαίρε Χίμαιρα ! (Χαίρομαι που συνεχίσαμε τον διά-λογο σε χρόνο εκτός του διαλόγου:)

      Διαγραφή
    6. Εμένα, ας πούμε, οι λέξεις με πνίγουν. Κατά κανόνα τις αηδιάζω. Ελάχιστες φορές τις ερωτεύομαι παράφορα, κι ακόμα πιο ελάχιστες, ο έρωτας ..κρατάει λίγο περισσότερο:) Το Πρόσωπο πίσω από τις λέξεις, είναι το μοναδικό ποιητικό θέμα! Αυτό, είναι η ζωή, που η ποίηση απλώς την κυνηγάει… Συμφωνούμε: Τα μάτια βλέπουν την ουσία: το Πρόσωπο. Τα άλλα, είναι μεταφυσικά σκέρτσα και πασαλείμματα …:)

      Διαγραφή
    7. το ότι το 'χω συνειδητοποιήσει, μ' έχει βοηθήσει τουλάχιστον, στο να μπορώ να καταφεύγω σε άλλους δυνατούς τρόπους έκφρασης αυτού, που πολύ εύστοχα επισημαίνεις, του πίσω από τα μάτια.

      συμφωνώ γι' άλλη μια φορά στα περισσότερα.
      απλώς, κάποιες στιγμές έχεις την εντύπωση ότι θα υπερχειλίσουν τα μέσα σου.

      Διαγραφή


  2. το σκοτάδι νοειται η απουσία φωτός...

    και μέσα μας πάντα θα ζεί ένας ήρωας καθώς Η-ΡΩΑΣ ειναι η ηλιακή ακτινοβολία που ρέει και γεμίζει το χΩρο ... εξάλλου ειμαστε δημιουργήματα φωτός/ενέργειας

    Καλησπέρα μας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και το φως – μπορεί να ισχυριστεί κάποιος – πως νοείται μόνο επειδή έχουμε παράσταση του σκότους. Πού παρουσιάζεται το φως, αν όχι επί του σκότους, αν όχι επί της απουσίας του;

      Και είπεν ο Θεός «γεννηθήτω φως» και εγένετο φως. Προϋπήρχε, επομένως – συμφωνα με αυτόν τον μύθο - η απουσία του φωτός (δλδ το σκοτάδι) αφού το φως «γεννήθηκε». Αλλιώς θα έλεγε: Προϋπήρχε ανέκαθεν το φως (ως Θεός) και ο είπεν ο Θεός (ως το απόλυτο φως) «γεννηθήτω σκότος».

      Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί πως αυτό που βλέπει και κατανοεί ως σύμπαν είναι μια απέραντη σκοτεινή επικράτεια όπου μέσα του φεγγοβολούν ως «στιγμές», τ’ αστέρια. Πως μέσα στο απέραντο σκοτάδι που υπόκειται των πάντων, γεννήθηκε το φως από μια τεράστια έκρηξη. Κάποιος άλλος θα μπορούσε να ισχυριστεί πως κάποτε συνέβαινε το αντίθετο: Πως το σύμπαν ήταν μια απέραντη πύρινη μάζα, όπου κάποια στιγμή εξερράγη μέσα της το σκότος και διαχύθηκε σε διάσπαρτες σκοτεινές στιγμές, και πως αυτό το σύμπαν που βλέπουμε, είναι εξέλιξη εκείνου, κατόπιν διόγκωσης των σκοτεινών στιγμών. Κάποιος άλλος μπορεί να ισχυριστεί πως ο μηχανισμός του σύμπαντος, είναι αυτή η αέναη αυξομείωση σκότους-φωτός. Πως το απόλυτο σκότος και το απόλυτο φως είναι ένα και το αυτό ‘τίποτα’, και πως μόνο ανάμεσα στις αυξομειώσεις τους, δύναται να δημιουργηθεί ο κόσμος, ως κάτι! Και πως μέσα σε αυτό το κάτι, εκφάνσεις του παντός είναι και το φως και το σκοτάδι και οι ήρωες και οι δειλοί, και τα κτήνη και τα τέρατα και οι νύμφες και οι σαλίγκαροι και οι σατανάδες και οι άγγελοι. Και πως η «πολεμική» που υπάρχει μεταξύ τους, υπάρχει μόνο μέσα στη φαντασία ενός νάνου με τρία πόδια, ο οποίος είναι επίσης υπαρκτός, τόσο αυτός όσο και η φαντασία του, όπως ακριβώς και οι βάτραχοι.

      Διαγραφή
  3. η χείμερα τερατόμορφη ένωση τριών ζώων
    κόρη της η σφίγγα με κεφαλή γυναίκας
    και μετά πυθία ή ιοκάστη
    και μετά αντιγόνη ή ηλέκτρα ή ιφιγένεια

    και ξετυλίγεται η ακολουθία τους
    προλέγοντας τα πεπρωμένα
    ως το παρόν, ως το αποθανείν

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Με αφορμή το επτάστιχό σου, βρήκα xtina (το θηλυκό του θεανθρώπου) τα εξής:

    Όταν ο γιός του Δία Περσέας έκοψε το κεφάλι της γοργόνας Μέδουσας, από το αίμα που έσταξε στον Ωκεανό γεννήθηκε ο Πήγασος, όπου σύμφωνα με έναν μύθο τον καβαλίκεψε ο Περσέας για να αποφύγει την καταδίωξη των αδελφών της Μέδουσας.

    Ο γιός του Ποσειδώνα Βελλεροφόντης υπέταξε τον Πήγασο (τον φτερωτό ίππο – που τ’ όνομά του σημαίνει «εκείνος των πηγών του νερού»/στον Ελικώνα ανάβλυζε πηγή ονόματι Ιπποκρήνη σε σχήμα πετάλου αλόγου/ο μύθος ήθελε την πηγή να έχει ξεπηδήσει από το χτύπημα της οπλής του Πήγασου) και κατόπιν αφάνισε την τρίμορφη Χίμαιρα (κεφαλή λιονταριού, σώμα αίγας, ουρά φιδιού).

    Ο φτερωτός ίππος σχετίζεται άμεσα με την εξόντωση τόσο της Μέδουσας όσο και της Χίμαιρας.

    Η αρχαία λέξη "ίππος" - πέραν των δεκαοκτώ περίπου διαφορετικών σημασιών - σημαίνει "το μόριον και της γυναικός και του ανδρός".

    Η Αθηνά [που ήταν και Σφίγγα - την έχει στην περικεφαλαία της - (κόρη της Χίμαιρας) και Μέδουσα – την έχει στο στήθος και στην ασπίδα της) έχει τα σύμβολα της Ιατρικής επάνω στο θεόρατο άγαλμα της, που βρισκόταν μέσα στον ναό του Παρθενώνα. Περιέργως τα ίδια σύμβολα εμφανίζονται και στον ναό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο. Η σύνδεση των συμβόλων μεταξύ Αθηνάς/Σοφίας/Υγείας και Ασκληπιού/θεραπευτού των θνητών, καταδεικνύει την συνέπεια της παρουσίας των «Ελληνικών Αρχετύπων» στην ψυχή. Διότι αντίστοιχα, όπως στην Ακρόπολη υπήρχε ναός Ασκληπιού, έτσι και στην Επίδαυρο υπήρχε άγαλμα Αθηνάς/Υγείας.

    Σύμφωνα με αναπαράσταση του αγάλματος του Ασκληπιού στο εσωτερικό του ναού του στην Επίδαυρο (http://1.1.1.2/bmi/www.altani.gr/greek/omilies/pvk1_asklipios.gif), ο θεός είναι καθισμένος σ’ έναν θρόνο , κρατάει σκήπτρο και με το άλλο χέρι του ακουμπάει στην κεφαλή ανορθωμένου όφεως, χωρίς ράβδο. Είχε από την μια πλευρά τον Περσέα με την Μέδουσα και από την άλλη τον Βελλεροφόντη με την Χίμαιρα.

    Στο εξωτερικό και των ναών και των δύο θεών (Αθηνάς και Ασκληπιού) στις μετώπες και στα αετώματα, υπήρχαν αναπαραστάσεις μαχών με Κενταύρους, αλλά και με Αμαζόνες (θηλυκούς Κενταύρους). Κένταυροι και Αμαζόνες (μισοί άνθρωποι μισοί «ίπποι» που βρήκαμε πως είναι και το ανδρικό και το γυναικείο μόριο)σχετίζονται άμεσα με το γενετήσιο ένστικτο. Πόσο μάλλον το φίδι που υπήρχε τόσο στο άγαλμα της Αθηνάς (στο εσωτερικό της ασπίδας της) όσο και με πολλές παρουσίες στου Ασκληπιού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Βρήκα λοιπόν μια πολύ ενδιαφέρουσα σύνδεση όλων αυτών, την εξής:

    «Όταν συναρμολογούσα τις εξωτερικές παραστάσεις [Κένταυροι-Αμαζόνες] δεν μπορούσα να τις συνδυάσω με τις εσωτερικές [αναφέρεται στο Ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο]. Ήτανε αδύνατον, τόσο παράταιρες παραστάσεις να υπάρχουν σε χώρο θεραπευτικό, διότι δεν μπορούσανε να συνδυαστούν μεταξύ τους. Η ερμηνεία και η σύνδεσις των παραστάσεων έγιναν σε κατάσταση διαλογισμού. Μόνο όταν εντόπισα ότι η λέξις "ίππος" εσήμαινε "και ανδρικό και γυναικείο μόριο", άρχισα να υποπτεύομαι ότι οι παραστάσεις είχαν αποκλειστικά συμβολικό χαρακτήρα.

    Όταν οραματίσθηκα το εσωτερικό του ναού [του Ασκληπιού], και επειδή ήδη είχα κάνει την μυθολογική προσέγγιση, διαπίστωσα ότι από την μια πλευρά η Μέδουσα και από την άλλη η Χίμαιρα είχανε τον πρώτο λόγο. Τότε σκέφθηκα ότι υπάρχει ένας κρυφός συνδυασμός μεταξύ γενετησίου ενστίκτου και των δύο τεράτων. Απεκαλύφθη ότι το γενετήσιο ένστικτο, είτε καταπιέζεται αφόρητα είτε αφήνεται ασύδοτο και ελεύθερο, δημιουργεί μέσω της Μέδουσας και της Χίμαιρας τραγικές ψυχολογικές παθήσεις.

    Διότι η Μέδουσα τί θέλει; Η λέξη Μέδουσα έχει δύο ρίζες: από τα ρήματα "μέδω" και "μήδομαι". "Μέδω" σημαίνει "άρχω". Είναι η κυρίαρχος, η βασιλεύουσα. "Μήδομαι" σημαίνει "σκέπτομαι". Εάν συνταχθεί με αιτιατική, τότε σημαίνει "μηχανεύομαι". Άρα, η Μέδουσα, όταν βασιλεύει, έχει την ικανότητα να λειτουργεί με ευρύτατη δυνατότητα συλλογισμών, και κυρίως μηχανοραφιών. Είναι εκείνη που χειραγωγεί τους άλλους. Πώς τους χειραγωγεί; Μέσω του γενετησίου ενστίκτου, το οποίο εξουσιάζει, για να μπορεί να έχει πάντοτε τον έλεγχο και την εκμετάλλευση των άλλων.

    Η μεν Μέδουσα είναι η δολοπλοκία, γι αυτό και όταν βλέπομε το κεφάλι της πάνω στην ασπίδα της Αθηνάς, μένουμε εμβρόντητοι γιατί σκεπτόμαστε, μήπως μετέχουμε και εμείς αυτής της δολιότητος των όφεων, που είναι πάνω στο κεφάλι της; Πραγματικά αυτό δεν είναι η εικόνα μας, εάν βρισκόμαστε σε έξαλλη κατάσταση, προσπαθώντας να χειραγωγήσουμε τους άλλους μέσω του γενετησίου ενστίκτου;

    Επί πλέον, λέγει ο Ασκληπιός, ότι δεν είναι μόνο η Μέδουσα, η αιτία των ψυχικών μας παθήσεων. Είναι και η Χίμαιρα, η "μιαρά" κατάστασις της ψυχής μας.

    Η Χίμαιρα, όπως παρουσιάζεται στον μύθο του Βελλεροφόντη, είναι η μιαρά κατάσταση της ψυχής, η οποία ξεφεύγει από το όρια της λογικής, μέσω της φαντασιώσεως. Είναι η έξαλλη επιθυμία, η οποία δεν μπορεί να ελέγξει το γενετήσιο ένστικτο και δημιουργεί στην ψυχή συνεχείς προσδοκίες, οι οποίες δεν πρόκειται ποτέ να εκδηλωθούν και να πραγματοποιηθούν σωματικά.

    Από την μία πλευρά υπάρχει η Μέδουσα: η έξαλλη κατάσταση της χειραγωγήσεως της ψυχής, μέσω του γενετησίου ενστίκτου και από την άλλη πλευρά η Χίμαιρα, η μιαρή και νοσηρή φαντασία, η οποία ξεφεύγει από τα όρια της λογικής, και μέσω των αγχωδών προσδοκιών καταστρέφει την ψυχή.»

    Αν και δεν νομίζω πως συμφωνώ με τα μονομερή συμπεράσματα της διαλογιστικής προσέγγισης του συγγραφέα, βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα τη σύνδεση των συμβόλων, γι’ αυτό και την παραθέτω, προκειμένου ο κάθε ενδιαφερόμενος να επιχειρήσει διάφορες προσεγγίσεις:)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. τα ορθογραφικά μου μακάρι να τα διόρθωνες :-)
    το περασμένο καλοκαίρι που είχα ασχοληθεί κάμποσο με την ακολουθία της Αθηνάς και διάφορα συναφή, είχα βρει το καταπληκτικό αυτό χάλκινο άγαλμα
    http://thecybercadesproject.blogspot.gr/2011/06/hidden-sign-coming-out.html
    σαν να κρύβει μέσα στην περικεφαλαία της τα φίδια.
    για τη Μέδουσα έχουν ειπωθεί πολλά, εγώ τη συνδέω με την φαλλική γυναίκα (και το φόβο που μπορεί να προκαλεί στους άνδρες), αλλά κάποτε είχα γράψει και αυτό (συμπτωματικά ταιριάζουν και οι ημερομηνίες)
    http://thecybercadesproject.blogspot.gr/2009/06/blog-post_9847.html
    υπάρχει τόση σοφία μέσα στα σύμβολα αυτά, στις συμπηκνώσεις του πολιτισμού, αρκεί το φάρμακο να μη γίνεται φαρμάκι
    σ'ευχαριστώ και πάλι για την απάντησή σου
    καληνύχτα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η ανάρτηση πρωτο-δημοσιεύτηκε ως "Χείμαιρα". Αλλά είχα τη δυνατότητα να το διορθώσω. Είναι αναπόφευκτος ο συνειρμός. Αλλά είναι και όμορφο το λάθος!

      Διαγραφή
    2. «…το φάρμακο να μη γίνεται φαρμάκι…»

      Διαγραφή
    3. σ'ευχαριστώ για την επιείκεια στα λάθη μου καθώς και για τα καλά σου λόγια :-)
      τα στιχάκια μου είναι η αναπόφευκτη υπερχείλιση συναισθήματος όταν μια συνείδηση έρχεται στην επιφάνεια..
      ο κοινός παρονομαστής στις γυναίκες του επτάστιχου, είναι γυναίκες δίχως άντρες (και τα επακόλουθα που διδάσκουν οι αρχετυπικοί μύθοι σχετικά)
      για μένα η μέδουσα, οι αμαζόνες, δείχνουν τη θηλυκή πλευρά ακόμα και εντός του ανθρώπου- τις ά-λογες δημιουργικές δυνάμεις, τη φύση, τη διαίσθηση/ενόραση, το συναίσθημα (κι ό,τι καταλογίζεται ως θηλυκό)
      που όταν δεν του δίνεται αξία και φωνή, επιστρέφει παντοδύναμο και καταστροφικό.το τερατώδες είναι η μίξη, το νέο/υβριδικό είναι η σύνθεση- των αντιθέτων.
      κάθε τέτοια δυνατότητα σύνθεσης προκαλεί το φόβο, είναι ο φόβος του Άλλου εντός και εκτός μας.η ζωή όμως, το φως, βρίσκεται στη σύνθεση.
      ρεαλιστικά μιλώντας, είναι το πιο δύσκολο στοίχημα, κανείς πρέπει να ασκείται και να αποκτά αυτοσυνείδηση για να προχωράει παρακάτω δημιουργικά.
      μου έχεις δώσει πάλι πολλά εναύσματα για μελέτη!
      την καλημέρα μου
      φθινοπώριασε κι εδώ πια



      Διαγραφή