Σάββατο, 9 Ιουνίου 2012

Μυθολογία, Γιούνγκ και Φρόυντ





Goustave Moreau (1826-1898), The Chimera, 1867


Από την Εισαγωγή των Ελληνικών Μύθων του Ρόμπερτ Γκρέιβς:

Παρά την ομοιότητα στο σχέδιο των ελληνικών μύθων, όλες οι λεπτομερειακές ερμηνείες των επιμέρους θρύλων είναι ανοιχτές σε ερωτήματα ώσπου οι αρχαιολόγοι να μπορέσουν να προσφέρουν ακριβέστατη καταγραφή των φυλετικών μετακινήσεων στην Ελλάδα και των χρονολογιών τους. Ωστόσο, η ιστορική και ανθρωπολογική προσέγγιση είναι η μόνη λογική: η θεωρία ότι η Χίμαιρα, η Σφίγγα, η Γοργόνα, οι Κένταυροι, οι Σάτυροι και τα παρόμοια είναι τυφλά ξεσπάσματα του κατά Γιούνγκ  συλλογικού υποσυνείδητου, στο οποίο κανένα ακριβές νόημα δεν έχει δοθεί ούτε θα μπορούσε ποτέ να δοθεί, είναι ευαπόδεικτα αβάσιμη. Η εποχή του Χαλκού και η Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου στην Ελλάδα δεν ήταν η παιδική ηλικία της ανθρωπότητας, όπως υποστηρίζει ο Δρ. Γιούνγκ. Το ότι λόγου χάρη ο Ζευς κατάπιε τη Μήτι και συνακόλουθα γέννησε την Αθηνά από μια τρύπα στο κεφάλι του, δεν είναι αχαλίνωτη φαντασία αλλά πολυμήχανο θεολογικό δόγμα που ενσωματώνει τρεις τουλάχιστο αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις: 

   1.Η Αθηνά ήταν η παρθενογενής κόρη της Μήτιος. δηλαδή το νεότερο πρόσωπο της Τριάδας που είχε επικεφαλής τη Μήτι, τη Θεά της Σοφίας.
    2.Ο Ζευς κατάπιε τη Μήτι. δηλαδή οι Αχαιοί κατάργησαν τη λατρεία της και απένειμαν όλη τη σοφία στον Δία σαν πατριαρχικό θεό τους.
    3. Η Αθηνά ήταν η κόρη του Δία. δηλαδή οι Αχαιοί που λάτρευαν τον Δία, δεν πείραξαν τα ιερά της, με τον όρο ότι οι πιστοί της θα αναγνώριζαν τη νόμιμη κυριαρχία του.
[…]


 
Jacek Malczewski (1854-1929) Πολωνός ζωγράφος
 Artysta i Chimera

Η αληθινή επιστήμη του μύθου θα έπρεπε θα αρχίζει από τη μελέτη της αρχαιολογίας, της ιστορίας και της συγκριτικής θρησκείας, και όχι από το ιατρείο του ψυχοθεραπευτή. Αν και οπαδοί του Γιούνγκ υποστηρίζουν ότι οι μύθοι  είναι αρχέτυπες αποκαλύψεις της προσυνειδητής ψυχής, αθέλητες εκφάνσεις ασύνειδων ψυχικών συμβάντων, η ελληνική μυθολογία δεν ήταν στο περιεχόμενό της περισσότερο μυστηριώδης παρ’ όσο είναι οι σύγχρονες εκλογικές γελοιογραφίες, και κατά το μεγαλύτερό της μέρος διαμορφώθηκε σε περιοχές που διατηρούσαν στενές πολιτικές σχέσεις με τη μινωική Κρήτη, περιοχή αρκετά εξελιγμένη ώστε να έχει γραπτά αρχεία, τετραόροφα κτήρια με σύστημα αποχέτευσης, πόρτες με κλειδαριές που μοιάζουν σύγχρονες, εμπορικά σήματα κατατεθέντα, σκάκι, κεντρικό σύστημα μέτρων και σταθμών, και ημερολόγιο βασισμένο στην υπομονετική αστρονομική παρατήρηση.

Προηγουμένως, στην εισαγωγή του Γκρέιβς, διαβάζουμε:

Ο Απόλλων πάλι εξοντώνει τον Πύθωνα στους Δελφούς, πράγμα που φαίνεται να απηχεί την κατάληψη του ιερού της Θεάς – Γης της Κρήτης από τους Αχαιούς. το ίδιο και η απόπειρά του να βιάσει τη Δάφνη, που η Ήρα εκείνη τη στιγμή τη μεταμορφώνει στο ομώνυμο φυτό. Ο μύθος αυτός αναφέρεται από τους φροϋδιστές ψυχολόγους σαν συμβολικός της ενστικτώδους φρίκης του κοριτσιού για τη σεξουαλική πράξη. ωστόσο η Δάφνη κάθε άλλο ήταν παρά η φοβισμένη παρθένα. Το όνομά της είναι σύμπτυξη του Δαφοινή, «αιμοσταγής», η θεά σε οργιαστική διάθεση: που οι ιέρειές της, οι Μαινάδες, μασούσαν φύλλα δάφνης μεθυστικά και ξεχύνονταν κάθε τόσο με την πανσέληνο για να επιτεθούν σε ανύποπτους ταξιδιώτες και να σπαράξουν παιδιά ή νεαρά ζώα. η δάφνη περιέχει κυανούχο κάλιο. Τους συλλόγους αυτούς των Μαινάδων τους διέλυσαν οι Έλληνες, και μόνο το σύδεντρο από δάφνες μαρτυρεί ότι η προηγούμενη ένοικος των ιερών ήταν η Δαφοινή: το μάσημα της δάφνης από οποιονδήποτε εκτός από την προφήτισσα Πυθία, την ιέρεια που ο Απόλλων διατήρησε στην υπηρεσία του στους Δελφούς, ήταν για τους Έλληνες ταμπού ως τους ρωμαϊκούς χρόνους.    



John William Godward (1861-1922)
L'oracle de Delphes

4 σχόλια:

  1. Καλημέρα

    Αναρωτιεμαι τι θα περάσει σε ολους εμάς η ιστορία η καλύτερα η νέα κινηματογραφική ταινία της Χιονάτης και της Κακιάς μάγισσας μητριάς της...

    Ενας απο τους ξεκάθαρους συμβουλισμούς της Λευκής θεάς και των εκφράσεών της... Μέχρι να την δώ αναμένω...

    Μια Δαφοινή σίγουρα θα υπάρχει ... όπως και ένας κυνηγός/Απόλλων τοξότης ;;;

    Είδωμεν

    καλη μας βδομάδα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. http://www.youtube.com/watch?v=o9aAL_wwHQg

    και μια σειρά άλλων συμβολισμων με τα κοράκια του Απόλλωνα και κόκκινο μήλο της Καλλίστης-Ελένης Αφροδίτης κλπ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Από το τρέιλερ φαίνεται αρκετά χορταστική ταινία. Θα δούμε (αν είμαστε σε θέση να βλέπουμε ακόμα, μέχρι τότε:)!

    Τελικώς αυτά τα μήλα, όποτε προσφέρονται, είτε από πρίγκιπα σε Θεά, είτε από πρωτόπλαστη σε πρωτόπλαστο, βάζουν την ανθρωπότητα σε μεγάλους μπελάδες.

    Καλή μας (προεκλογική) εβδομάδα. Ελπίζω το μήλο της εξουσίας που θα προσφέρουμε την ερχόμενη Κυριακή ως άλλοι Τρώες πρίγκιπες, να πέσει σε αθώα και άξια χέρια. Αν και, σε κάθε περίπτωση, πολύ αμφιβάλω. Ας ελπίζουμε, όμως.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. «Ας ελπίζουμε όμως». Οπωσδήποτε εννοώ την ελπίδα ως ενεργό δράση και όχι ως αδρανή αναμονή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή