Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2011

Περί γνώσεως


John Collier (1850-1934) Άγγλος ζωγράφος


Ιέρεια του Βάκχου
___________________________________________________________________________________

Αναρτήθηκε υπό τη μορφή σχολίων στο Ιστολόγιο

Η φιλοσοφία αναζητά απαντήσεις σε ερωτήματα. Μέλημά της είναι πριν απ’ όλα να ελέγξει τη λογικότητα των ερωτημάτων από την οποία ή μέσα στην οποία ενυπάρχει ήδη κι επομένως προκύπτει η απάντηση. Η ερώτηση, είναι μια διαδικασία άρθρωσης/προσέγγισης αυτού, που μέσω  της απάντησης, καλούμε γνώση, ενώ αληθής (ή αντιθέτως ψευδής) είναι η διαδικασία που αποκτούμε τη γνώση (σε σχέση προς τα ήδη δεδομένα της). Στο μυαλό, δεν χωρά ο κόσμος ο ίδιος παρά μόνο η εν δυνάμει εικόνα/γνώση του ως πνεύμα το οποίο είναι ένα πεδίο της ύλης στο οποίο αντικατοπτρίζεται (αναπαρίσταται) η όποια ύλη του κόσμου  (και το ίδιο το πνεύμα ως ύλη – αυτό που λέμε αυτογνωσία). Στο μυαλό χωρά η γνώση/εικόνα/αναπαράσταση του κόσμου/εαυτού   και όχι ο κόσμος/εαυτός (δηλαδή, το άπειρο υλικό της παράστασής τους). Τόσο ο κόσμος όσο και ο εαυτός ακόμα και ως απόλυτο Είναι (που ας μην ξεχνάμε πως είναι μια πνευματική/ιδεατή/ρυθμιστική  διάστασή τους και τίποτε το απτό στο παρόν (μέλλον - παρελθόν), όπως είναι για παράδειγμα μια καρέκλα, ένα μήλο ή ένας άνθρωπος ως τα μόνα που δεχόμαστε ως νόμιμα αντικείμενα της φιλοσοφίας) παραμένουν διαρκώς ελεύθερα και διαρκώς  αδιάγνωστα (μη συνειδητά) κατά την  αναλογία/αντιστοιχία  που και το πεπερασμένο, ορίζει και ορίζεται από το άπειρο, το απέραντο. Η απόλυτη γνώση, με την έννοια της απόλυτης κατάκτησης/ταύτισης εαυτού/κόσμου (αυτό που θα κατανοούσαμε και  ως θεό) θα ήταν το πέρας του απέραντου. Ο θεός αν ήταν, θα μπορούσε να είναι μόνο το απόλυτο μηδέν – δηλαδή, η εκ των προτέρων του κόσμου (κατά)λυση όλων των φιλοσοφικών προβλημάτων (το οποίο συνιστά ανοησία, από τη στιγμή που κόσμος υπάρχει και δεν μοιάζει να είναι  - όλος κι όλος -  μια μορφή του μηδενός).   Αντιθέτως, το φιλοσοφικό-ποιητικό ‘τίποτα’ ως το παραμόνιμο αδιάγνωστο και άπειρο κενό μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται το πεπερασμένο μη κενό (ο υπαρκτός κόσμος) είναι το αναγκαίο προς τη διαλεκτική (έλλογη) ενότητα, σημείο της εξίσωσης.

Η επόμενη λογική, είναι αυτή που θέτει και νέα ερωτήματα. Είναι αυτή που σφυρηλατεί τη λογικότητα των νέων ερωτημάτων. Η επόμενη γνώση, ωστόσο, αν υπερβαίνει την όποια λογική (η οποία είναι μόνο μέσον), είναι η ποιητική γλώσσα των καταφάσεων (και όχι η λογική γλώσσα των ερωτημάτων/απαντήσεων/από-φάσεων). Μέχρι την επόμενη αλλαγή φάσης.

Η γνώση είναι ταξίδι, δεν είναι προορισμός. Ή αλλιώς ο προορισμός της γνώσης είναι το αέναο ταξίδι της ανά – παρά- στασης του αντικειμένου μέσω της ανά – στασης του υποκειμένου.

Κατανοώ τη γνώση ως διαρκή ανά-παράσταση του εγνωσμένου κι όχι ως ενότητα/ταύτιση του γνώστη με το εγνωσμένο του. Δεν μπορώ να κατανοήσω – προσωποποιήσω την αλήθεια ως ουσιαστικό (μια και καταλύεται έτσι η όποια διαλεκτική). Αληθές μπορεί να είναι ένα αντικείμενο, μόνο ως γνωστικό δεδομένο, στη σχέση του (ως δεδομένη ανά-παράσταση και όχι ως η ίδια η παράσταση) ως προς τη θεώρηση της γνώσης μας γι’ αυτό. Δεν υπάρχει το αντικείμενο «αληθές», όπως υπάρχει το αντικείμενο «μήλο». Ένα μήλο, δεν είναι αληθές ή ψευδές. Κάτι, ή είναι ή δεν είναι μήλο. Όσο δεν υπάρχει το ψευδές μήλο, άλλο τόσο δεν υπάρχει και το αληθές. Ψευδές είναι αν πούμε πως υπάρχει αληθές ή ψευδές μήλο. Ψευδής ή αληθής είναι ο τρόπος απόκτησης της γνώσης. Ψευδής ή αληθής είναι η ανά-παράσταση της παράστασης (η γνωστική εικόνα της) κι όχι η παράσταση η ίδια. Ψευδής ή αληθής είναι η γνώση στη σχέση της με τον εαυτό της και όχι στη σχέση της με το αντικείμενό της. Αν η γνώση ήταν α-ληθής, δεν θα εξελισσόταν. Η γνώση αυτό-ανά-θεωρείται κι έτσι εξελίσσεται. Μια γνώση που παραμένει α-ληθής (που δεν περνά δηλαδή στη λήθη, προκειμένου να αντικατασταθεί από την εξέλιξή της που είναι το μόνο α-ληθές χαρακτηριστικό της) είναι μια γνώση ψευδής.
___________________________________________________________________________________

John Collier


  Προσωπογραφία του Charles Robert Darwin
___________________________________________________________________________________

1 σχόλιο:

  1. Εύρηκα τυχαίως: Σαν σήμερα 27 Δεκεμβρίου του 1831, ο Κάρολος Δαρβίνος επιβιβάζεται στο πλοίο Beagle για το ταξίδι στην Νότιο Αμερική, που θα τον οδηγήσει στη θεωρία της εξέλιξης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή