Πέμπτη, 1 Δεκεμβρίου 2011

Σαπφώ - Κέλομαί σε Γογγύλα





Auguste Charles Mengin (1853-1933) Γάλλος ζωγράφος








 Σαπφώ, 1877, ελαιογραφία σε μουσαμά




Κέλομαί σε Γογγύλα

Σαπφώ (~630 - 570 π.Χ.) Ελληνίδα ποιήτρια από τη Λέσβο
 
Κέλομαί σε Γογγύλα
Πέφανθι λάβοϊσά μα
Γλακτίν αν σε δηύτε πόθος
αμφιπόταταϊ.
ταν καλάν α γαρ κατάγωγις αύτα
απτόαισ' ιδοϊσαν, εγώ δε χαίρω,
και γαρ αύτα δη τόδε μέμφεταί σοι
Κυπρογένηα.








Κέλομαί σε Γογγύλα

Ποιητική απόδοση στα νέα ελληνικά, Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Έλληνας ποιητής από τη Λέσβο

Σε φωνάζω Γογγύλα
Φανερώσου πάλι κοντά μου
Το χιτώνα τον άσπρο σαν το γάλα όταν φοράς,
νά 'ξερες τους πόθους που σε τριγυρίζουν
όμορφη, και πώς χαίρομαι που δεν είμαι εγώ,
μα η ίδια η Αφροδίτη που σε μαλώνει.


 Σαπφούς Άπαντα, (αρχαίο κείμενο, εισαγωγή, μετάφραση Παναγή Γ. Λεκατσά, Επιστημονική Εταιρία Των Ελληνικών Γραμμάτων ΠΑΠΥΡΟΣ), σελίδα 62:      
      
      [ _ _ _ ] κέλομαί σ[ ε _ ]
      [Γογ]γύλα, [πέφα]νθι λάβοισα μα[]
      [γλα]κτίναν. σε δηύτε πόθος τα[_ ]
             αμφιπόταται

5    τάν κάλαν. α γαρ κατάγωγις αύτα
      επτόαισ’ ίδοισαν. έγω δε χαίρω.
      και γαρ αύτα δη τ[οδ]ε μέμφ[εταί σοι ]
     [Κ]υπρογέν[ηα].

       [τ]ας  άραμ[ι _ _ _ ]
10   τούτο τω [ _ _ _ ]
       [β]όλλομα[ι _ _ _ ]

«-(Ξαναγύρισε, σε ικετεύω Γογγύλα, και φανερώσου ντυμένη τον άσπρο σαν το γάλα χιτώνα. Ώ ποιος πόθος γύρω από σε την ωραία φτερουγίζει! Το θελκτικό τούτο φόρεμα συνταράζει εκείνην που σε βλέπει. γιατί εκείνη που σου δίνει τούτη τη μομφή είναι η ίδια η θέαινα της Κύπρου, που ικετεύοντας την κράζω…



γόγγυλος [κογχύλη, κ>γ, χ>γ,)]- στρογγυλός, κυκλοτερής. γόγγυλος, γογγύλω, γογγυλίζω, γογγυλέω, γογγυλίς, γογγύλη, γογγυλώδης, γογγυλο-.





John Collier (1850-1934) English painter










Lilith, Oil on canvas, 46 x 86 cm, Private collection 




Η Λίλιθ είναι μυθικός θηλυκός Μεσοποτάμιος νυχτερινός δαίμονας που σχετίζεται με τον άνεμο και πιστεύεται ότι βλάπτει τα παιδιά. Στο Ταλμούδ και το Μιδράς, η Λίλιθ εμφανίζεται σαν νυχτερινός δαίμονας. Σύμφωνα με κάποια απόκρυφα κείμενα της καθολικής εκκλησίας, η Λίλιθ ήταν η πρωτόπλαστη γυναίκα και φτιάχτηκε όπως ο Αδάμ από χώμα, οπότε ήταν ίση του, σε αντίθεση με την Εύα.
Όταν ο Αδάμ προσπάθησε να την καθυποτάξει, η Λίλιθ πρόφερε το ιερότερο από τα ονόματα του Θεού και υψώθηκε στον ουρανό. Ο Αδάμ παραπονέθηκε στον Θεό, ο οποίος της έδωσε την επιλογή ή να υποταχθεί στον Αδάμ είτε να φύγει από τον Κήπο της Εδέμ και πολλά από τα παιδιά που θα κάνει να πεθαίνουν. Η Λίλιθ, για να μπορέσει να έχει ελεύθερη βούληση, διάλεξε να εγκαταλείψει τον Κήπο της Εδέμ. Έπειτα από τη φυγή της, ο Αδάμ νιώθοντας μοναξιά παρακάλεσε το Θεό και του έδωσε μια γυναίκα πιο υποτακτική, την Εύα […]
Λίγο αργότερα την ξανασυναντάμε στις Εβραϊκές δοξασίες ως δαιμόνισσα της ερήμου και η πρώτη «επίσημη» εμφάνισή της στο Εβραϊκό και Χριστιανικό δόγμα με το όνομα Λίλιθ γίνεται με μια πολύ σύντομη αναφορά στην Βίβλο αναφέροντάς την και πάλι ως δαιμόνισσα, καθώς και στα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας. Κατά την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ο χαρακτήρας της Λίλιθ ξεκινά πλέον να έχει «πρωταγωνιστικό ρόλο» στις δοξασίες που σχετίζονται με το Σκότος και η πρώτη σοβαρή αναφορά της γίνεται στο Εβραϊκό Ταλμούδ.
Πριν όμως από όλες τις προαναφερόμενες γραπτές παρουσίες της, συναντάμε και πολλές ταυτίσεις της στις λαϊκές δοξασίες με διάφορες αρχαίες Θεότητες όπως η Εκάτη, η Περσεφόνη, η ινδική Κάλι και άλλες.
Με όλες αυτές τις προ-Εβραϊκές εμφανίσεις της, γεννιέται η απορία για το κατά πόσο η ιστορία της Λίλιθ ως πρωτόπλαστης προϋπήρξε και κρίθηκε απόκρυφη ή προστέθηκε αργότερα. Πάντως σίγουρα λύνει τον γρίφο που δημιουργεί το πρώτο με το δεύτερο Βιβλίο της Γένεσης, αναφέροντας αρχικά στο πρώτο ότι ο Θεός έπλασε τον άνδρα και την γυναίκα ενώ αργότερα στο δεύτερο παρουσιάζοντας τον άνδρα μόνο και με ανάγκη για συντροφιά.
Στα Καμπαλιστικά γραπτά η Λίλιθ αναφέρεται κυρίως ως σύντροφος του Σαμαήλ και ως η θηλυκή έκφρασή του. Αναφέρεται επίσης και ως η προσωποποίηση του πειρασμού, καθώς και ως το πρώτο σούκουμπους που επιτίθετο στον Αδάμ ενώ αυτός κοιμόταν.
Την ξανασυναντάμε στην Μεσαιωνική θρησκευτική ζωγραφική, όπου αναπαριστάται ως ο πειρασμός του Αδάμ και της Εύας (ο απαγορευμένος καρπός) είτε ως φίδι με γυναικείο κεφάλι είτε ακόμα μερικές φορές ως κανονική γυναίκα που τους προσφέρει τον καρπό. Αυτό είναι κάτι που μας οδηγεί στο να συνδέσουμε τον Όφι του κήπου της Εδέμ με την Λίλιθ.











Αδάμ και Εύα, Παναγία των Παρισίων





Φτάνοντας στον 19ο αιώνα, η Λίλιθ απολαμβάνει για άλλη μια φορά την διασημότητα μέσω του ψυχολόγου Καρλ Γιουνγκ, που την χρησιμοποιεί ως έκφραση και προσωποποίηση του αρσενικού άνιμους, δηλαδή την καταπιεσμένη θηλυκή πλευρά του κάθε άνδρα.
Κατά τον ίδιο αιώνα, η Λίλιθ ξεκινά αργά αλλά σταθερά να μεταλλάσσεται από πλάσμα δαιμονικό σε σύμβολο θηλυκότητας. Πάμπολλες φεμινίστριες την λατρεύουν ως το αυθεντικό θηλυκό ίνδαλμα που απαρνείται ακόμα και τον κήπο της Εδέμ για χάρη της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας της και η δαιμονική και παιδοκτόνος πλευρά της παραμερίζεται και απορρίπτεται. Τα νεοπαγανιστικά κινήματα (όπως το Wicca) αποδέχονται την Λίλιθ ως Θεότητα-Προστάτιδα της σκοτεινής γυναικείας πλευράς αλλά και του γυναικείου ερωτισμού, θέλοντας έτσι να δείξουν ότι αντιτίθενται στην φαλλοκρατική καθημερινότητα. Λατρεύεται όμως μέχρι της μέρες μας και από διάφορα σκοτεινά τάγματα με την αρχική της μορφή, ως Αρχόντισσα του Σκότους δηλαδή, καθώς και ως η Ηγέτιδα των άυλων Βαμπίρ (incubi & succubi).
Η Λίλιθ είναι η μυθολογική πρώτη σύζυγος του Αδάμ. Όπως και ο Αδάμ, δημιουργήθηκε από τον Θεό ["από το χώμα της Γης... κατ' εικόνα του Θεού Αυτός τους δημιούργησε, άνδρα και γυναίκα τους δημιούργησε" (Γένεση 1:27)] ως πρώτη αναφορά ανθρώπινης ζωής στην Βίβλο. Η Εύα έρχεται μετά, δημιουργημένη από το πλευρό του Αδάμ καθώς κοιμόταν:
    ...και θα ονομαστεί Γυναίκα, αφού αυτό πάρθηκε από Άνδρα (Γένεσις 2:24)    
Αυτή η φανερή αντίθεση μπορεί να εξηγηθεί μόνο με την προϋπόθεση της ύπαρξης θηλυκού ανθρώπου πριν την Εύα. Και αφού μόνο η Εύα αναφέρεται στον κήπο της Εδέμ, η πρoκάτοχός της θα πρέπει να έφυγε πριν το όλο σκηνικό. Η απουσία της Λίλιθ από την Βίβλο εξηγείται λόγο της πατριαρχικής αντίληψης και επιβολής των Ιουδαίων/Χριστιανών.
Ο σημιτικός θρύλος περιγράφει την Λίλιθ να αρνείται την επιβολή του Αδάμ (σεξουαλικά κατά το να είναι "από κάτω"), και σε στιγμή πικρίας ξεστόμισε το ιερότερο των ονομάτων του Θεού και πέταξε στον αέρα, με αποτέλεσμα να διωχτεί από τον Θεό στην έρημο. Η μόνη αναφορά στις τωρινές γραφές τις Βίβλου είναι κατά Ιεζεκιήλ, όπου μιλάει για την ζωή της στην έρημο. Η Λίλιθ περιγράφεται με διάφορες μορφές, που επισκέπτεται τα όνειρα ανδρών και συνευρίσκεται μαζί τους.

Άλλοι μύθοι και μορφές 

Το Φίδι που δελέασε την Εύα με τον Καρπό του Δέντρου της Γνώσης.
Ερωμένη του Εωσφόρου στην κόλαση: αποδείχτηκε να είναι ανυπόταχτη ακόμα και στον Πρίγκιπα του Σκότους, ο οποίος την έδιωξε στην έρημο για άλλη μια φορά. 
Το πρώτο Βαμπίρ, που ήρθε στον Κάιν αφού αυτός εγκαταλείφθηκε από τον Θεό για τον φόνο του Άβελ.
Μητέρα των Λίλουμ, των Γήινων δαιμόνων. 
Στην αρχαία Σουμερία, η Λίλιθ ήταν Θεότητα και βοηθός της Ινάννα.Στους Σημιτικούς λαούς της Μεσοποταμίας ήταν αρχικά μορφή παρόμοια με αυτήν της Λιλ, Σουμέριας Θεάς των καταστροφικών ανέμων και καταιγίδων. 
Αργότερα στην Ανατολή παρομοιάστηκε με την Λαμαστού, ένα δαιμονικό θηλυκό πνεύμα γνωστό στην Συρία ως η δολοφόνος των βρεφών. Εδώ απέκτησε και τους χαρακτηρισμούς ως φτερωτός γυναικείος δαίμονας της νύχτας (Talmud), ως επικίνδυνο Βαμπίρ και Succubus (Ζοχάρ), ως η μητέρα των Incubi και Succubi και ως νυχτερινής κουκουβάγιας (Βίβλος).      





Evelyn De Morgan (c1850-1919) Αγγλίδα ζωγράφος







Cadmus and Harmonia, 1877


[…] Όταν η Μπλοντεΐιουεδ πρόδωσε τον Λέου τιμωρήθηκε από τον Γκουάντιον που τη μεταμόρφωσε εσαεί σε κουκουβάγια. Πρόκειται για μια επιπλέον παρέμβαση της πατριαρχίας. Η Μπλοντεΐουεδ ήταν κουκουβάγια επί χιλιάδες χρόνια πρωτού γεννηθεί ο Γκουάντιον : η ίδια κουκουβάγια υπάρχει στα αθηναϊκά νομίσματα ως σύμβολο της Αθηνάς, της θεάς της σοφίας. η ίδια κουκουβάγια έδωσε το όνομά της στην πρώτη σύνευνο του Αδάμ Λιλίθ, η οποία ως Άνις η Γαλάζια Στρίγκλα ρουφά το αίμα των παιδιών στην πρώιμη λαϊκή βρετανική παράδοση. 

R. Graves, Η Λευκή Θεά, κεφ.18, παρ. 4, Κάκτος 1998






Franz von Stuck (1863-1928) Γερμανός ζωγράφος και γλύπτης









Sin, 1893




Σύμφωνα με τις επικρατέστερες ετυμολογικές προσεγγίσεις η λέξη γλαυξ [κουκουβάγια] έχει άμεση σχέση με το γλαυκός (ο έχων ανοιχτό γαλάζιο χρώμα)[Άνις η Γαλάζια Στρίγκλα] και δόθηκε στα συγκεκριμένα πτηνά από τους αρχαίους Έλληνες εξαιτίας του λαμπερού και σπινθηροβόλου βλέμματος του πουλιού. Η επιστημονική ονομασία Strigiformes (Στριγγόμορφα), καθώς και το όνομα της οικογένειας των Στριγγιδών, ετυμολογούνται από το αρχαίο ελλ. στρίγξ, λατ. strix, το οποίο αποτελεί ηχομιμητικό της εκφραστικής φωνής του πουλιού και έχει άμεση σχέση με το ρήμα "τρίζω", καθώς και με το νεοελληνικό "στρίγγλα". "Τυτώ" ήταν στην αρχαιότητα, όπως και σήμερα, το όνομα της γλαύκας "Τυτώ η λευκή" (Tyto alba).

Πρέπει να τονιστεί πως στα Ελληνικά ο όρος "κουκουβάγια" αναφέρεται συχνά μόνο στο είδος Μικρή Κουκουβάγια ή Αθηνά η νυκτία (Athene noctua), [Στη Βίβλο αναφέρεται η Λίλιθ ως νυκτερινή κουκουβάγια]ενώ για τα υπόλοιπα Γλαυκόμορφα χρησιμοποιείται ο όρος "γλαύκα". Παρόλα αυτά ο όρος κουκουβάγια δεν περιορίζεται σε μόνο ένα είδος, αλλά επιστημονικά περιγράφει εξίσου όλα τα μέλη της βιολογικής τάξης Γλαυκόμορφα.

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδια





Sir Lawrence Alma Tadema (1836-1912) Dutch painter and draftsman









Σαπφώ και Αλκαίος, Sappho and Alcaeus, 1881







Για τη ζωή της ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά. Είναι πιθανό ότι γεννήθηκε στην Ερεσό της Λέσβου. Ήταν σύγχρονη του Αλκαίου και του Πιττακού. Πατέρας της αναφέρεται ο Σκαμανδρώνυμος και μητέρα της η Κλεΐς. Είχε επίσης τρεις αδελφούς, τον Λάριχο, τον Χάραξο και τον Ευρύγιο. Ο φιλόσοφος Μάξιμος ο Τύριος (β΄ μισό του 2ου μ.Χ. αι.), την περιγράφει ως μικρόσωμη και μελαχροινή («μικρά και μέλαινα»). Σύμφωνα με το βυζαντινό λεξικό Σούδα, πιθανότατα παντρεύτηκε έναν πλούσιο από την Άνδρο, τον Κερκύλα, με τον οποίο απέκτησε μια κόρη, που ονομάστηκε κι αυτή Κλεΐδα σύμφωνα με το έθιμο της εποχής. Λόγω πολιτικών αναταραχών στη Λέσβο που οδήγησαν την αριστοκρατία του νησιού σε εξορία από την πρωτεύουσα Μυτιλήνη, η Σαπφώ κατέφυγε προσωρινά στη Σικελία. Αργότερα, μετά την κατάλυση της τυραννίας, επί Πιττακού του Μυτιληναίου, γύρισε στη Μυτιλήνη, συγκέντρωσε γύρω της νεαρές όμορφες φίλες από την αριστοκρατία του νησιού και των μικρασιατικών πόλεων, για να τους διδάξει τις τέχνες της μουσικής και της ποίησης, στην υπηρεσία της Αφροδίτης και των Μουσών. Αυτή η σχέση, που ήταν εμπνευσμένη από θρησκευτικές ιδέες, δεν ήταν κάτι που έκανε πρώτη η Σαπφώ. Μαρτυρείται ότι και άλλες γυναίκες της εποχής διατηρούσαν τέτοιου είδους ωδεία. Όμως η σχέση της Σαπφούς με τις μαθήτριές της θεωρήθηκε αργότερα απρεπής, επειδή είχε και ερωτικές διαστάσεις και γι' αυτό έμεινε στην ιστορία ως «λεσβιακός έρως».




John William Godward (1861-1922) Άγγλος ζωγράφος








Τον καιρό της Σαπφούς,1904




Ένας μεταγενέστερος θρύλος λέει ότι η Σαπφώ, λόγω του ανεκπλήρωτου έρωτά της για τον όμορφο νέο Φάωνα, που την απέρριψε και την εγκατέλειψε, έπεσε από τα βράχια της Λευκάδας στη θάλασσα. Δεν είναι όμως γνωστό, αν υπήρξε καν πρόσωπο με αυτό το όνομα ή αν πρόκειται για θρύλο. Πιθανότατα πρόκειται για παρερμηνεία κάποιου ποιήματός της, όπου η Σαπφώ εξυμνεί την ομορφιά του Φάωνα, ακόλουθου της Αφροδίτης.

Η Σαπφώ θεωρείται με την ποίησή της, που ήταν γραμμένη στην αιολική διάλεκτο, ως η σημαντικότερη λυρική ποιήτρια της αρχαιότητας. Ο Πλάτων την ονομάζει «σοφή» και «δέκατη Μούσα», ο Ανακρέων «ηδυμελή», ο Λουκιανός «μελιxρόν αύχημα Λεσβίων» οι Ιουλιανός και Αντίπατρος «θηλυκό Όμηρο» και «τιμή Λεσβίων γυναικών», ενώ ο Στράβων «θαυμαστόν τέρας». Ο Οράτιος στη 2η ωδή του μας λέει ότι ακόμα και οι νεκροί στον κάτω κόσμο ακούν τα τραγούδια της με θαυμασμό σε ιερή σιγή.

Μετά τον θάνατό της στην πατρίδα της Λέσβο έκοψαν νόμισμα με τη μορφή της. Στις Συρακούσες και στην Πέργαμο στήθηκαν αγάλματά της, ενώ στις Συρακούσες κατασκευάστηκε και ένα κενοτάφιο σε ανάμνησή της.






Antoine-Jean Gross (1771-1835) Γάλλος ζωγράφος









Η Σαπφώ στη Λευκάδα,1801





Σε μεταγενέστερη όμως εποχή, οι Αττικοί κωμωδιογράφοι τη δυσφήμησαν για ομοφυλοφιλικές τάσεις (εξ ου και ο όρος λεσβία). Αφορμή για τις φήμες υπήρξε πιθανόν το ότι η Σαπφώ εκδήλωνε έντονο συναισθηματισμό προς τις μαθήτριές της. Μολονότι κανένας από τους συγγραφείς δεν αναφέρει κάτι σχετικό μέχρι την εποχή του Αριστοτέλη, οι κρίσεις αυτές για τη Σαπφώ επικράτησαν. Μάλιστα αναφέρεται ότι η Σαπφώ είχε ερωτευθεί την Ατθίδα, την Τελέσιππα και τη Μεγάρα. 





Kanoldt Edmund Friedrich (1845 - ?) Γερμανός ζωγράφος








Η Σαπφώ στους βράχους της Λευκάδας, 1879




ψαύω [άπτω, άψο-μια (μέσος μελλ. του άπτω] > αψόω > ψαόω (μετάθεση) > ψάυω (α>υ)]- εγγίζω, εφάπτομαι, ελαφρώς εγγίζω, ψηλαφώ, φθάνω, επιδρώ. ψαύσμα, ψαύσις, ψαυστός, άψαυστος, αψαυστί, αψαυστία, ψαυστός.
Σαπφώ [άπ-τω (το σ σε δασείς, βλ. σοφία, σάβανον) + φωνή]- Σαφφώ (πφ>φφ), Ψαπφώ (βλ. ψαύω), Σαπφώος, Σαπφικός.



[…] η γυναίκα δεν είναι ποιήτρια : ή είναι Μούσα ή δεν είναι τίποτα. Αυτό δεν σημαίνει πως η γυναίκα πρέπει να απέχει από τη συγγραφή ποιημάτων, σημαίνει μόνο ότι πρέπει να γράφει ως γυναίκα και όχι σαν να ήταν επίτιμος άνδρας. Ο ποιητής ήταν ο πρωταρχικός « μύστης » ο εκστατικός πιστός της Μούσας, οι γυναίκες που λάμβαναν μέρος στα τελετουργικά της ήταν οι εκπρόσωποί της […] η ποίηση στο αρχέγονο πλαίσιό της υπήρξε είτε ο ηθικός και θρησκευτικός κώδικας που έθετε για τους άντρες η Εννεαπλή
Μούσα είτε τα εκστατικά λόγια του άντρα προς προώθηση αυτού του νόμου και προς εξύμνηση της Μούσας[…] Η γυναίκα που ασχολείται με την ποίηση πρέπει είτε να είναι μια σιωπηλή Μούσα και να εμπνέει τους ποιητές με τη γυναικεία παρουσία της […] είτε να είναι Μούσα με την πλήρη έννοια : να είναι εναλλάξ Αριάνρχοντ, Μπλοντεΐουεδ και Γριά Γουρούνα [Μπλοντεΐουεδ η Κουκουβάγια] του Μαέναουρ Πέναρδ που τρώει τα παιδιά της, και να γράφει υπό κάθε μια από αυτές τις ιδιότητες με αρχέγονη αυθεντικότητα. Να είναι η ορατή Σελήνη : αμερόληπτη, τρυφερή, αυστηρή, σοφή.
Η Σαπφώ ανέλαβε αυτή την ευθύνη. ουδείς πρέπει να πιστέψει τα κακοήθη ψέματα των Αττικών κωμωδιογράφων που τη γελοιοποιούν ως ακόρεστη λεσβία[…] Ρώτησα κάποτε τον λεγόμενο Ηθικό μου διδάσκαλο στην Οξφόρδη, ένα κλασσικό και απολλώνιο μελετητή : « Πείτε μου κύριε, πιστεύετε πως η Σαπφώ ήταν καλή ποιήτρια ;» Κοίταξε πάνω-κάτω τον δρόμο, σαν να ήθελε να δει μήπως μας άκουγε κανείς, και μετά μου εξομολογήθηκε, « Ναι, Γκρέιβς, κι εδώ είναι το πρόβλημα, ήταν πολύ, πολύ καλή !» Υποθέτω ότι θεωρούσε ευτύχημα που διασώθηκε μόνο ένα μικρό μέρος του έργου της […]  
Η ποίηση γεννήθηκε τη μητριαρχική εποχή και αντλεί τη μαγεία της από τη σελήνη, όχι από τον ήλιο[…]
Η αλήθεια έχει απεικονιστεί από τους ποιητές ως μια γυναίκα γυμνή. μια γυναίκα που έχει απεκδυθεί  όλων της των ενδυμάτων και στολιδιών που θα την δέσμευαν σε συγκεκριμένη θέση στο χώρο και στο χρόνο[…] Ο ποιητής είναι ερωτευμένος με τη Λευκή Θεά [η οποία ενσαρκώνεται πάντα σε μία πραγματική γυναίκα/μούσα], με την Αλήθεια. η καρδιά του ραγίζει από πόθο και αγάπη γι’ αυτήν[…]
Odi atque amo: «το να είμαι ερωτευμένος» σημαίνει επίσης να μισώ. Αποφασισμένος να ξεφύγει από το δίλλημα, ο απολλώνιος [ποιητής] διδάσκει τον εαυτό του να απεχθάνεται τη γυναίκα και διδάσκει τη γυναίκα να απεχθάνεται τον εαυτό της[…]

R. Graves, Η Λευκή Θεά, κεφ.25, παρ. 11, 12,14,15  Κάκτος 1998



Στην καταστροφή/εξαφάνιση των ποιημάτων της Σαπφούς, πέραν των προγενέστερων καταστροφών λόγω πολέμων, αντι-ποιητικού/θρησκευτικού μένους κ.λπ. συνέβαλλε αποφασιστικά και η απόφαση του πάπα Γρηγορίου του Ζ’ να πυρπολήσει το 1073 όλα τα βιβλία των αρχαίων Ελλήνων που αναφέρονται στον έρωτα, ονομάζοντάς τα αισχρά και ακόλαστα. 




 

3 σχόλια:

  1. Το ποίημα βέβαια υπέροχο, λιτό, όπως πρέπει,...ίσως δεν πρέπει καν να ονομάζουμε τέτοιες μορφές...
    Αν μου επιτρέπεις θα ήθελα να αναρτήσω τις επόμενες μέρες την υπεροχη "εικονογράφηση" της Σαπφούς..αλλά επίσης θα ήθελα να μας φωτίσεις για την υπέροχη ρομαντική και νεορομαντική εικαστική τέχνη...όπως θα έχεις καταλάβει με αφορά πολύ..Συγχαρητήρια ξανά για το ωραίο πραγματικά ιστολόγιό σου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Σ’ ευχαριστώ φίλε Eriugena

    Ήδη ψάχνω κι έχω βρει αρκετούς πίνακες με θέμα τη Σαπφώ, με τους οποίους και σύντομα προτίθεμαι να «φωτίσω» την παρούσα ή και νέες αναρτήσεις. Αν έχεις παρακολουθήσει τις πρόσφατες αναρτήσεις μου, προσπαθώ πάντα να τις «διανθίζω» με «άγνωστους» στο ευρύ κοινό πίνακες, που βλέπω με τον όποιο τρόπο ως σχετικούς με το εκάστοτε θέμα, από την εκτός εικαστικής μόδας περίοδο κυρίως των μέσων και τελών του 19ου και αρχών του 20ου αι. αλλά και παλιότερους. Δυστυχώς η περίοδος που αναφέρεσαι – τον καιρό που σπούδαζα τις τέχνες – ήταν «κόκκινο πανί» για τη «Σχολή» (κακό χρόνο να’ χει) και μόνο ως αντιπαράδειγμα «κακής ζωγραφικής» (κατά το «κακός προλετάριος») αναφερόταν. (Για να φανταστείς, αν ήθελες ν’ ασχοληθείς ακόμη και με τον Τιτσιάνο που, στο κάτω – κάτω, ήταν και «εντός ύλης», σου κολλούσαν τη ρετσινιά πως σου αρέσουν οι χοντρές με κυτταρίτιδα και κινδύνευες, εκτός του να απομονωθείς από την όποια «καλλιτεχνική συντροφιά» - κάτι το οποίο δεν ήταν και τόσο τραγικό - να μην περάσεις ούτε καν το εξάμηνο ως «ανεπίδεκτος μαθήσεως»). Ό,τι ανακαλύπτω σχετικό (κείμενο ή εικόνα) και μου κεντρίζει το ενδιαφέρον (θα και) το αναρτώ.

    Μπορείς να αναρτάς ό,τι θες από ‘δω, δίχως να με ρωτάς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ο Ρομαντισμός είναι σε δίωξη απο τους ηλίθιους μοντερνοψευδοαριστεροκοσμοπολιτικομπογιανίτες που είμαι σίγουρος δεν ξέρουν καταλάβουν τίποτε με σχήμα, είτε εικαστικό είτε Λόγο..
    Την κατάρα μου να'χουν οι ανέραστοι.
    Χαίρομαι που σε γνώρισα φίλε, ελπίζω και κατ'ιδίαν..

    ΑπάντησηΔιαγραφή